مديريت كوددهي نيتروژن در باغ‌هاي مركبات

هدف از اين بررسي، ارزيابي مديريت كوددهي نيتروژن براي درختان مركبات بود. اين ارزيابي مي تواند به شناخت بهتر نياز نيتروژني، مقدار كوددهي، زمان مناسب كوددهي، روند جذب و ذخيره سازي نيتروژن در اين درختان  منجر شود كه در بهينه سازي توصيه‌هاي كودي نيتروژن بسيار مؤثر است. به طور ميانگين در درختان يك باغ بارده يك هكتاري مركبات حدود 500 تا 1000 كيلوگرم نيتروژن وجود دارد كه حدود 40 تا 50 درصد آن در برگ هاي اين درختان مي باشد و به طور ميانگين  15 تا 20 كيلوگرم نيتروژن در سال در ساختار اسكلتي اين درختان رسوب و ذخيره مي شود. بر اساس اين نتايج و بر اساس بررسي بلندمدت آزمايش هاي كوددهي با مركبات در ايران و ساير نقاط مختلف جهان براي پايداري توليد، بهبود عملكرد و كيفيت ميوه، رشد مناسب و سلامت درختان مصرف حدود 200 كيلوگرم نيتروژن در هكتار در سال نياز است كه حدود 30 تا 50 از اين نيتروژن مصرفي در توليد ميوه ها مشاركت دارد، حدود يك دهم آن در ساختار درختان رسوب و ذخيره مي شود و تعادل بين نيتروژن مصرفي و جذب شده توسط درختان با شستشوي نيتروژن از پروفيل خاك و تلفات گازي نيتروژن ايجاد مي شود. نتايج آزمايش با كودهاي نشاندار (15N) نشان داد كه بيشترين راندمان جذب نيتروژن در درختان مركبات از تشكيل ميوه تا بلوغ ميوه رخ مي‌دهد و پس از برداشت و به ويژه در زمان حداقل فعاليت (زمستان) و اوايل فصل رشد راندمان جذب بسيار كم است. بنابراين در زماني كه جذب نيتروژن از خاك هنوز بسيار كم است ذخيره نيتروژني در بافت‌هاي قديمي‌تر، بيشترين نقش در رشد و توسعه برگ‌ها، سرشاخه ها، گل ها و ميوه چه ها در اوايل فصل رشد (شروع رشد سرشاخه ها، گلدهي و تشكيل ميوه) دارند. همچنين نيتروژن موجود در مواد آلي خاك حدود 1000 تا 2000 كيلوگرم در هكتار در باغ هاي با يك تا دو درصد ماده آلي است اين نيتروژن موجود در مواد آلي خاك و نيتروژن ذخيره درختان نقش مهمي در تنظيم عرضه نيتروژن به اندام هاي جديد در حال رشد و توسعه، به ويژه در شروع فصل رشد دارند. بنابراين هدف از كوددهي نيتروژن تضمين پايداري توليد، رشد مناسب درختان و بهبود عملكرد و كيفيت ميوه است و كوددهي خاكي قبل از گلدهي و تشكيل ميوه تاثيري در رشد سرشاخه هاي بهاره، گلدهي و تشكيل ميوه در سال جاري ندارد. لذا توصيه مي‌شود كه باغ‌داران، كوددهي قبل از گلدهي و تشكيل ميوه را با حداكثر 10 الي 15 درصد نياز سالانه درختان شروع نمايند و به تدريج، مقدار مصرف (درصدي از نياز سالانه) را متناسب با فنولوژي رشد ميوه افزايش داده و در اواسط مرحله اول تا اوايل مرحله دوم رشد ميوه به حداكثر مقدار مصرف ارتقا داده شود. سپس در اواسط مرحله دوم رشد ميوه (با توجه به رقم) مصرف نيتروژن متوقف يا به حداقل مقدار كاهش داده شود.