بررسي جامعه ‌شناختي پديدۀ كودكان كار (مورد مطالعه: كودكان كار شهرستان مهرستان (سيستان و بلوچستان)

پديدۀ كودكان كار، يكي از آسيب‌هاي اجتماعي است كه بروز و گسترش آن معلولي از عوامل گوناگون و در هم پيچيدۀ اجتماعي و اقتصادي است و از طرفي خود، مولد آسيب‌هاي اجتماعي ديگر نيز به شمار مي‌رود. اين مقاله با هدف بررسي جامعه‌شناختي پديدۀ كودكان كار در شهرستان مهرستان انجام شده است. جامعۀ آماري شامل كودكان كار در شهرستان مهرستان بود. 20 نفر از كودكان كار با روش نمونه‌گيري هدفمند تا رسيدن به حد اشباع اطلاعات به‌عنوان نمونۀ آماري تعيين شدند. براي جمع‌آوري داده‌ها از مصاحبۀ نيمه‌ساختاريافته و براي تجزيه و تحليل آنها از روش تحليل مضموني استفاده شده است. داده‌ها در سه سطح كدگذاري باز، محوري و انتخابي تحليل شدند. براي اعتباريابي نتايج پژوهش مرور همتا، مصاحبه‌شوندگان بازبيني كردند و بررسي انتقال‌پذيري را انجام دادند. نتايج نشان داد پديدۀ كودكان كار در شهرستان مهرستان با 8 تم اصلي شامل اعتياد، نداشتن امنيت مالي، خشونت خانوادگي، مهاجرت، ناكارآمدي والديني، تحصيلات، وجود خرده‌فرهنگ كار در شبكۀ خانوادگي، ضعف بنيادهاي حمايتي و خدماتي شناسايي شدند. كمك به والدين در تأمين هزينه‌هاي خانواده با فراواني 19(6.69) در رتبۀ اول و وضعيت شغلي والدين با فراواني 13(6.63) در رتبۀ دوم و همچنين درآمد پايين خانواده و بي‌سرپرستي و بدسرپرستي خانواده با فراواني 11(5.61) در رتبۀ سوم به‌عنوان مهم‌ترين عامل در ايجاد و گسترش پديدۀ كودكان كار در شهرستان مهرستان شناسايي شدند. نتيجه چنين بود كه توجه به عوامل جامعه‌شناختي موجب كاهش كودكان كار در شهرستان مهرستان مي‌شود و در اين زمينه، بهبود اقتصادي خانواده‌هاي نيازمند و آموزش فرزندپروري و همچنين ايجاد اشتغال پايدار، توجه به صنايع‌دستي بومي در قالب بنگاه‌هاي اقتصادي كوچك، صنايع تبديلي در حوزۀ كشاورزي، برقراري عدالت آموزشي، تدوين بستۀ آموزشي در جهت افزايش آگاهي والدين در فرزندپروري و تحت پوشش قرار دادن خانواده‌هاي نيازمند در سازمان‌هاي حمايتي در اولويت قرار دارند.