مقايسه اثربخشي مداخله مبتني بر نظريه انتخاب و درمان پذيرش و تعهد بر ابعاد پردازش هيجاني، تصوير بدني و نمايه توده چربي بدن (FMI) در زنان دچار اضافه وزن

اضافه وزن يك مشكل رواني - فيزيولوژيك مي ‌باشد كه با طيف وسيعي از پيامدهاي منفي همراه است و در بروز و تشديد آن علاوه بر عوامل زيستي و خطرساز جسمي، عوامل رواني نيز نقش بسزايي دارند. اين پژوهش با هدف مقايسه اثربخشي رويكرد نظريه انتخاب و رويكرد پذيرش و تعهد بر ابعاد پردازش هيجاني، تصوير بدني و نمايه توده چربي بدن (FMI) در زنان دچار اضافه وزن انجام شد. روش اين پژوهش از نوع نيمه‌ آزمايشي با طرح پيش‌آزمون پس‌ آزمون سه گروهي بود. جامعه آماري را تمامي زنان دچار اضافه وزن شهر تهران تشكيل دادند كه در نيمه نخست سال 1400 به مراكز خانه سلامت شهر تهران مراجعه كردند (2417=N). از بين آنان چند مركز به طور تصادفي انتخاب شد و از بين مراكز انتخابي، 36 نفر بر اساس ملاك‌ هاي ورود انتخاب شدند و به طور تصادفي در سه گروه آزمايش 1، آزمايش 2 و كنترل جايگزين شدند. گروه آزمايشي اول، مداخله مبتني بر نظريه انتخاب  با رويكرد گلاسر (2010) در 12 جلسه 60 دقيقه‌ اي و گروه آزمايشي دوم، درمان پذيرش و تعهد با رويكرد هيز و همكاران (2013) در 12 جلسه 60 دقيقه ‌اي دريافت كردند. ابزارهاي پژوهش، مقياس پردازش هيجاني باكر و همكاران (2010)، پرسشنامه ترس از تصوير بدني ليتلتون و همكاران (2005) بود. داده‌ ها با استفاده از نرم‌ افزار SPSS 25 و با روش تحليل كواريانس چندمتغيره و آزمون تعقيبي LSD مورد تحليل قرار گرفتند. نتايج نشان دادند در ابعاد سركوبي، تجربه هيجاني ناخوشايند، نشانه ‌هاي هيجاني پردازش، اجتناب ،كنترل هيجاني، نارضايتي و خجالت از ظاهر خود و نمايه توده چربي بدن بين گروه ‌هاي آزمايش و گروه كنترل تفاوت معني ‌دار وجود دارد (P 0/05). همچنين آزمون تعقيبي LSD حاكي از آن بود كه جهت بهبود ابعاد پردازش هيجاني، مداخله مبتني بر نظريه انتخاب نسبت به درمان پذيرش و تعهد اثربخشي بيشتري داشته است. بر اساس نتايج پژوهش حاضر استفاده از درمان‌ هاي نوين موج سوم مي تواند در ارتقاي وضعيت روانشناختي زنان دچار اضافه وزن، كارآمد باشد.