بازشناسي الگوهاي ساختاركالبدي تيمچه هاي بازار ايراني برپايه سازماندهي فضايي (مورد پژوهي: تيمچه هاي بازار اصفهان، كاشان و تبريز)

بيان مسئله: تيمچه بازارهاي تاريخي از جمله بناهاي تجاري شهر هستند كه در طول تاريخ نقش مهمي در تجارت و مبادلات بازرگاني شهرها ايجاد كرده‌اند و ساختار كالبدي پاساژها و مراكز خريد امروزي برگرفته از تيمچه‌ها و سراهاي بازارهاي تاريخي است، عدم شناخت سازماندهي فضايي اين بناها باتوجه‌به مخروبه شدن، تغيير كاربري و بازسازي‌ها روبه فراموشي است؛ مرمت و معماري غيرمرتبط در اين فضاها باعث ازدست‌رفتن ارزش پيشين و عدم شناسايي درست سازماندهي فضايي اين بناهاي تاريخي شده است.سؤال تحقيق: سؤال اصلي پژوهش در اين است الگوهاي ساختار كالبدي  بر پايه سازماندهي فضايي در تيمچه‌هاي بازارهاي تاريخي اصفهان، كاشان و تبريز چگونه است؟اهداف تحقيق:  اين پژوهش بر آن است تا با شناخت اصول سازماندهي بازار ايراني، الگوهاي شكل‌گيري و ساختار كالبدي تيمچه‌هاي بازار ايراني را آشكار سازد.روش تحقيق: روش تحقيق در پژوهش حاضر به‌صورت توصيفي - تحليلي است و روش گردآوري اطلاعات به‌صورت ميداني و اسنادي (كتابخانه‌اي) صورت مي‌پذيرد. در اين پژوهش تيمچه‌هاي سه بازار تاريخي از جمله اصفهان، كاشان و تبريز با سازماندهي متفاوت گزينش شده و با تحليل ميداني دقيق، تيمچه‌ها بر پايه روش نمونه‌گيري هدفمند (غيراحتمالي) گزينش شده است.مهم ترين يافته ها و نتيجه گيري تحقيق:  نتايج حاصل از اين پژوهش نشان داد؛ اصولاً تيمچه‌هايي كه در كنار فرم خطي بازار شكل‌گرفته‌اند با تركيبي از دالان و هشتي سازمان‌يافته‌اند درصورتي‌كه تيمچه‌هايي كه در درون بافت بازار و قسمت مجموعه‌اي بازار شكل‌گرفته‌اند داراي يك يا دو هسته مركزي به‌عنوان فرم غالب شكل يافته‌اند. تيمچه‌هاي بازار اصفهان به‌صورت طولي و مركزي، تيمچه‌هاي بازار كاشان به‌صورت تركيب طولي - مركزي و دو هسته‌اي و تيمچه‌هاي بازار تبريز به‌صورت خطي و مركزي شكل‌گرفته‌اند.