اثربخشي درمان مبتني بر پذيرش و تعهد بر خودتنظيمي ارادي، تحمل پريشاني و انعطاف‌پذيري روان‌شناختي در افراد داراي اختلال سوءمصرف مواد تحت درمان نگهدارنده

سوءمصرف مواد مخدر در صدر تهديدها و آسيب‌هاي اجتماعي و از غم‌انگيزترين معضلات جوامع امروزي است كه منشأ بسياري از كج‌رفتاري‌ها و جرايم محسوب شده و تحت‌تأثير عوامل روان‌شناختي بسياري قرار دارد. ازاين‌رو هدف پژوهش حاضر بررسي تأثير درمان مبتني بر پذيرش و تعهد بر خودتنظيمي ارادي، تحمل پريشاني و انعطاف‌پذيري روان‌شناختي در افراد داراي اختلال سوء مصرف مواد تحت درمان نگهدارنده بود. پژوهش حاضر نيمه‌تجربي با طرح پيش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه آزمايش و گواه بود. جامعه آماري پژوهش شامل تمامي مردان 20 تا 45 ساله داراي اختلال سوءمصرف مواد تحت درمان نگهدارنده مراجعه‌كننده به مراكز درمان اعتياد ‌شهر رباط كريم، از اسفند 1399 تا خرداد 1400بودند. كه از بين آن‌ها نمونه‌اي به حجم 36  نفر با استفاده از روش نمونه‌گيري تصادفي خوشه‌اي انتخاب شده و در دو گروه (18 نفر در گروه آزمايش و 18 نفر در گروه گواه) به تصادف جايگزين شدند. ابزار جمع‌آوري داده‌ها در پژوهش حاضر شامل پرسش‌نامه خودتنظيمي ارادي (فروند و بالتز، 2002)، پرسش‌نامه تحمل پريشاني (سيمونز و گاهر، 2005) و پرسش‌نامه پذيرش و عمل (بوند و همكاران، 2011) بود. گروه آزمايش تحت 10 جلسه درمان مبتني بر پذيرش و تعهد (هيز، 2004) قرار گرفتند. تحليل داده‌ها با استفاده از تحليل كوواريانس در محيط SPSS22 انجام شد. يافته‌ها نشان داد كه درمان مبتني بر پذيرش و تعهد در هر سه متغير خودتنظيمي ارادي، تحمل پريشاني و انعطاف‌پذيري روان‌شناختي در گروه آزمايش تأثيرگذار است (0001/0 p) و ميانگين گروه آزمايش در پس‌آزمون، به‌صورت معناداري بيشتر از ميانگين گروه گواه است (0001/0 p). نتايج نشان داد كه درمان مبتني بر پذيرش و تعهد در بهبود خودتنظيمي ارادي، تحمل پريشاني و انعطاف‌پذيري روان‌شناختي افراد داراي اختلال سوءمصرف مواد تحت درمان نگهدارنده اثربخش است؛ بنابراين مي‌توان از درمان مبتني بر پذيرش و تعهد در كنار ساير رويكردهاي درماني موجود به‌عنوان گزينه مناسبي براي افراد داراي سوءمصرف مواد و درنتيجه كاهش بزهكاري و هزينه‌هاي مادي و معنوي نهادهاي نظامي و قضايي بهره برد.