مطالعه‏ اي تطبيقي در قواعد و سير رويكردهاي تفسير قانوندركامن‏ لا، فقه و رويه قضايي

تفسير قانون در هر نظام حقوقي ضرورتي انكارناپذر است كه همواره نقش مهمي در اعمال قانون و اثرگذاري بر حقوق تابعان آن دارد. در نظام‏ حقوقي كامن ‏لا دو رويكرد مهم «لفظي» و «هدف‏ گرا» در برابر يكديگر قرار دارد كه هريك طرفداران خاص خود را داراست. اين نوشتار ضمن ترسيم سير حركت رويكردي تفسيري در نظام كامن ‏لا به سوي رويكرد هدف‏ گرا و بيان قواعد مهم آن همچون «قاعده رفع نقص» و «قاعده تفسير طلايي»، با روش توصيفي تحليلي به بررسي اين مساله مي ‏پردازد كه آيا رويكرد هدف ‏گرا و به ويژه قواعد مورد اشاره، در فقه و حقوق ايران مشابه يا نمونه قابل تطبيقي دارد؟ يافته‏ هاي پژوهش حاكي از آن است كه فقه تقيّد ويژه‏ اي به «متن» دارد اما با وجود اين مباحثي همچون «مقاصد الشريعه» يا عناوين مشابه آن كه در كلام و آراء فقها مشاهده مي ‏شود قابل تطبيق با رويكرد هدف ‏گرا در كامن ‏لا است. در حقوق و رويه قضايي ايران نيز مي ‏توان رويكرد مشابهي را مشاهده كرد كه علي ‏رغم پلوراليسم حقوقي بيانگر نوعي حركت به سمت هدف‏ گرايي است.