تالاموس و دوزبانگي: شواهدي از fMRI

دوزبانـگي با انطباق‌هاي ساختاري نواحي زيرقشري دخيل در كنترل چندين زبان مرتبط است (كرنار، ترفرز-دالر و پلياستيكاس، 2023). تالاموس يك ساختار زوجي مادۀ خاكستري است كه در نزديكي مركز مغز قرار دارد و انتقال اطلاعات به نواحي قشري را تنظيم مي‌كند. اخيراً در يك مطالعۀ fMRI، حساسيت تالاموس به محرك‌هاي دستوري و نادستوري زبان اول در سطح كل-مغز در افراد دوزبانه شناسايي شد (ميكده و همكاران، 2021 الف). مطالعۀ حاضر درصدد است با اتخاذ رويكرد ناحيۀ موردنظر، الگوهاي فعاليت تالاموس دوجانبه را براي هر دو زبان اول و دوم بررسي كند. بدين‌منظور، درصد تغيير سيگنالِ محرك‌هاي دستوري و نادستوري در زبان اول و دوم به‌عنوان معيار «شدت» براي هر شركت‌كننده استخراج شد. تعداد 36 نفر دوزبانۀ تركي-فارسي (21 زن) كه زبان دومشان را به‌طور رسمي در 7 سالگي آموخته بودند، انتخاب شدند. بر مبناي شاخص تسلط دوزبانه، هيچ تفاوت معناداري بين سطوح بالاي بسندگي شركت‌كنندگان در زبان اول (تركي) و دوم (فارسي) وجود نداشت. شركت‌كنندگان يك آزمون شنيداري قضاوت دستوري‌بودگي با پارادايم زبان‌گرداني جايگزين را در حين اخذ تصاوير fMRI اجرا كردند. نتايج مبتني بر ناحيۀ موردنظر، اثر دستوري‌بودگي را در زبان اول و تالاموس چپ تأييد كرد. با توجه به اينكه در پژوهش حاضر زبان اول به‌عنوان زبان غالب عمل كرد و اثرات معكوس بزرگ‌تري را ايجاد نمود، به نظر مي‌رسد دخالت تالاموس در زبان اول به پردازش نحوي مربوط نمي‌شود، بلكه ممكن است تالاموس نقش كنترلي و نظارتي را براي فعاليت‌هاي زبان-ويژۀ قشر مغز ايفا مي‌كند.