دستكاري جريان‌هاي نقدي عملياتي: شواهد تجربي در بازار سرمايه ايران

در اين پژوهش به بررسي مقوله دستكاري جريان‌هاي نقدي عملياتي در شركت‌هاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران و زمينه‌هاي انگيزشيِ آن در قالب انگيزه‌هاي بازار سرمايه (دستيابي به اهداف از قبل تعيين شده و ناتواني مالي) طي دوره زماني 1399-1390 در قالب داده‌هاي فصلي و ساليانه پرداخته شد. براي انجام اين پژوهش تعداد 150 شركت بورسي طي دوره زماني مذكور بررسي گرديد. براي آزمون فرضيه‌ها، از تحليل رگرسيوني تلفيقي/تركيبي در قالب داده‌هاي فصلي و از آزمون خي دو در قالب داده‌هاي ساليانه در نرم‌افزار EViews 9 استفاده شد. در اين پژوهش، متغيرهاي مستقل عبارتند از متغيرهاي مجازي تعيين‌كننده فصل چهارم و فصل اول سال مالي در قالب داده‌هاي فصلي براي آزمون فرضيه اول و متغيرهاي ميزان وجوه نقد عملياتي، تغييرات وجوه نقد عملياتي و درماندگي مالي در قالب داده‌هاي ساليانه براي آزمون فرضيه دوم. در پژوهش حاضر، متغيرهاي وابسته شامل تغييرات سرمايه در گردش بر مبناي تغيير در چرخه وصول نقدي و تغيير در خالص سرمايه در گردش غيرنقدي به عنوان معيارهايي براي سنجش دستكاري و مديريتِ جريان‌هاي نقدي عملياتي در قالب داده‌هاي فصلي (سه ماهه) براي آزمون فرضيه اول است. در اين پژوهش از متغيرهاي كنترلي تغييرات فروش، سود خالص و تغييرات آن نيز در قالب داده‌هاي فصلي براي آزمون فرضيه اول استفاده گرديد. يافته‌هاي پژوهش حاكي از تأييدِ دستكاري جريان‌هاي نقدي عملياتي توسط شركت‌هاي مورد بررسي است. ديگر نتايج حاكي از آن است كه دستيابي به اهداف از قبل تعيين شده و ناتواني و درماندگي مالي، در دستكاري جريان‌هاي نقدي عملياتي مؤثر بوده‌اند.