ارايه مدلي براي حل مساله زمان‌بندي جريان كارگاهي مختلط با جريان كالا و درنظر گرفتن زمان آماده‌سازي وابسته به توالي و زمان حمل‌ونقل

هدف: جريان كالا يك تكنيك موثر براي افزايش كارايي توليد در يك سيستم توليدي، با تبديل يك كار به چندين قسمت كوچك‌تر مي ‌باشد كه در سال‌ هاي اخير توجه‌هاي زيادي را به خود جلب كرده است؛ اما همواره از مفروضات مهمي كه در محيط واقعي زمان‌بندي وجود دارد چشم‌پوشي شده است. هدف از انجام اين مقاله ارايه‌ يك مدل رياضي چندهدفه براي حل مساله‌ زمان‌بندي جريان كارگاهي مختلط با جريان كالا و درنظر گرفتن زمان آماده‌سازي وابسته به توالي و زمان حمل‌و‌نقل مي‌باشد.روش‌شناسي پژوهش: در ابتدا براي حل مساله‌ يك مدل برنامه‌ريزي رياضي چندهدفه ارايه و آن‌گاه براي بررسي كارايي مدل ارايه‌شده، مدل به‌صورت وزني به تك‌هدفه تبديل شده و مثال‌هايي در ابعاد كوچك طراحي و با استفاده از سالور Cplex نرم‌افزار GAMS حل مي‌شود. سپس با الهام از مطالعات پيشين براي حل مساله در ابعاد بزرگ، از الگوريتم‌هاي فرا ابتكاري مبتني‌بر الگوريتم ژنتيك چندهدفه بهره گرفته مي‌شود. براي بررسي كارايي الگوريتم‌ها، نتايج حاصل از سالور Cplex نرم‌افزار GAMS با خروجي حاصل از الگوريتم‌هاي فرا ابتكاري در حالت تك‌هدفه مقايسه مي‌شود.يافته‌ها: براي اعتبارسنجي مدل پيشنهادي نمونه مساله‌اي در ابعاد كوچك آورده شده است كه با استفاده از سالور Cplex نرم‌افزار GAMS حل شده است و براي اعتبارسنجي الگوريتم‌هاي فرا ابتكاري مثال‌هايي در ابعاد كوچك حل و با جواب‌هاي حاصل از سالور Cplex نرم‌افزار GAMS مقايسه شده است. مقايسه نشان مي‌دهد كه الگوريتم‌هاي فرا ابتكاري از كارايي مناسبي برخوردار هستند. سپس براي حل مدل در ابعاد بزرگ‌تر از دو الگوريتم پيشنهادي استفاده شده است. براي اين منظور، 30 نمونه مساله به‌صورت تصادفي توليد شده و از شش شاخص براي مقايسه‌ الگوريتم‌ها استفاده شده است. بعد از انجام آزمايش‌ها و مقايسه الگوريتم‌ها با يكديگر، نتايج به‌دست‌آمده، كارايي بيش‌تر الگوريتم ژنتيك رتبه‌بندي نا‌مغلوب‌ها را نسبت به الگوريتم NSGA-II در حداقل سه شاخص نشان مي‌دهد.اصالت/ارزش افزوده علمي: در اين مقاله محدوديت ‌هاي زمان آماده‌سازي وابسته به توالي و زمان حمل‌و‌نقل بين ايستگاه‌هاي متوالي براي مساله‌ زمان‌بندي جريان كارگاهي مختلط با جريان كالا به‌منظور حل يك مدل رياضي با هدف كمينه‌سازي ماكزيمم زمان تكميل و مجموع تاخير كار‌ها درنظر گرفته شده كه فرض شده است زمان حمل ‌ونقل مستقل از كار‌ها است و تنها يك وسيله نقليه بين هر دو ايستگاه متوالي وجود دارد. جهت حل مدل در ابعاد بزرگ و با توجه به NP-hard بودن مساله از الگوريتم‌ هاي NSGA-II و NRGA استفاده شد.