كاني‌سازي عناصر نادر خاكي و اورانيم در فسفريت‌هاي سازند پابده در محدوده شيخ هابيل، استان كهگيلويه و بويراحمد، جنوب غرب ايران

محدوده شيخ هابيل در فاصله حدود 80 كيلومتري دهدشت در جنوب شرق استان كهگيلويه و بويراحمد قرار گرفته است. اين محدوده در زون زمين‌ساختي زاگرس قرار دارد. سنگ ميزبان اين محدوده از سازند پابده با سن پالئوسن پسين ـ اليگوسن پيشين تشكيل شده است. سنگ‌هاي محدوده شيل‌هاي خاكستري به همراه با لايه‌هاي فسفريت و لايه‌هاي نازك آهك مارني و آهك چرت‌دار است. در اين پژوهش كاني‌سازي عناصر نادر خاكي، اورانيم و ساير عناصر همراه موجود در فسفريت‌هاي سازند پابده در منطقه شيخ هابيل براساس مشاهدات صحرايي، مطالعات سنگ‌شناسي، كاني‌شناسي و تجزيه‌هاي ژئوشيميايي بررسي شد. نتايج كاني‌شناسي نشان داد كه كاني‌هاي كلسيت، فلوئورآپاتيت، گلوكونيت، كوارتز و كاني‌هاي رسي كاني‌هاي اصلي كانسنگ فسفات شيخ هابيل هستند. كانسار فسفات شيخ هابيل با ميانگين 24.47 درصد 5O2P يكي از مهم‌ترين ذخاير فسفات در سازند پابده است. نتايج تجزيه‌هاي شيميايي نشان داد كه ميانگين غلظت اورانيم حدود 100 پي‌پي‌ام و متوسط ضريب غني شدگي آن حدود 46.5 است. ميانگين مجموع عناصر نادر خاكي نمونه‌هاي حاوي فسفات 189.18 پي‌پي‌ام مي‌باشد. نسبت (La/Yb)N حدود 0.54-0.62 و (LREE/HREE)N بين 0.62-0.72 است. اين داده‌ها نشان مي‌دهد كه غني‌شدگي‌ تقريبي HREEها نسبت به LREEها ديده مي‌شود. نمونه‌هاي مورد مطالعه داراي بي هنجاري منفي Ce است كه نشان دهنده وجود يك محيط فاقد اكسيژن در زمان نهشت فسفريت‌هاي شيخ هابيل مي‌باشد. نتايج تجزيه‌هاي شيميايي نشان داد كه فسفريت‌هاي محدوده شيخ هابيل داراي غني شدگي خوبي از عناصر نادرخاكي و اورانيم هستند. اين نتايج بيانگر اين نكته است كه ديگر مناطق سازند پابده مي‌توانند ذخايري از اين عناصر ارزشمند داشته باشد.