مباني، نقدها و دلالت‌هاي قضيه كوز: يك ارزيابي مجدد

هدف از اين مقاله ارزيابي مجددي است از قضيه كوز؛ قضيه اي كه رونالد كوز در يكي از برج هاي دوقلوي خود طرح كلي آن را ريخت و نگاه پيگويي به مسئله آثار خارجي و مسئوليت مدني را مورد انتقاد قرار داد و با اتكا به فلسفه انگليسي پيامدگرا از مبنا قرار دادن قاعده تقصير اجتناب نمود. دلالت قضيه كوز از نظر اقتصادي عدم نياز به مداخله دولت براي حل و فصل مسأله آثار خارجي و از نظر حقوقي، عدم اهميت چگونگي تخصيص حق است، مشروط به اين‌كه هزينه هاي مبادله صفر باشد. همين دلالت هاي حدي، واكنش ها و انتقادهاي بسيار زيادي را در محافل حقوقي و اقتصادي برانگيخت. ارزيابي موشكافانه نقدها نشان مي دهد كه بسياري از آن‌ها ريشه در ابهام تعريف هزينه مبادله دارد. اين نكته حائز اهميت است كه قضيه كوز با اين هدف بيان شده بود كه بگويد با فروضي كه پيگو در «اقتصاد رفاه» در نظر مي گيرد، مسئله آثار خارجي موضوعيت پيدا نمي كند و آنچه اهميت دارد تعيين حقوق اوليه است نه تخصيص آن. همچنين، با كنار گذاشتن فرض ناچيز بودن هزينه مبادله، حقوق مالكيت و نحوه تعيين مسئوليت ها اهميت پيدا مي كند. نكته اخير در سايه قضيه كوز كمتر مورد توجه قرار گرفت و به آن رنگ و لعابي غيرواقع بينانه داد.