يك تحليل شبيه سازي شده از اثرات افزايش نرخ ماليات بر ارزش افزوده بر متغيرهاي كلان اقتصادي با استفاده از الگوي تعادل عمومي ORANI-G Iran

به كارگيري يك سيستم ماليـاتي مطلوب، داراي شرايط مهمي چون عدالت و كارايي اسـت كـه براسـاس آن، ماليات بر مصرف با اصل منفعت و ماليات بر درآمد با اصل توانايي پرداخت مطابقت خواهند داشت. در اين راستا، ماليات بر ارزش افزوده به عنوان ابزار وصـول ماليات بر مصرف، مهم ترين  نوآوري قرن بيستم شناخته مي شود. از آنجا كه افزايش درآمد دولت يكي از اهداف مهم وضع اين نوع ماليات است، سعي دولت بر اين بوده كه نرخ اين نوع ماليات را به طور موثر و كارآمد تعيين نمايد؛ زيرا افزايش نامتناسب نرخ‌هاي ماليات بر ارزش افزوده، اثرات اجتماعي منفي بر تورم، رشد اقتصادي، توزيع درآمد و رفاه عمومي در جامعه خواهد داشت و ممـكن است اثـرات اختلالي بر ساير متغيرها و بخش هاي مختلف اقتصاد ايران نيز داشته باشد. يكي از راه هاي مديريت افزايش نرخ، شبيه سازي و بررسي پيامدها و آثار آن بر متغيرهاي كلان اقتصادي در قالب يك مدل تعادل عمومي محاسبه پذير چندمنطقه اي (MRCGE) است. با توجه به مطالب بالا و با اعمال و بررسي 3 سنـاريو مخـتلف، اثـرات شـوك افزايـش نـرخ ماليـات بـر ارزش افـزوده (شامل 12، 15 و 20 درصدي) بر 4 متـغير كـلان اقتـصـاد ايران يعني تـورم، توليد ناخالص داخلي، مصـرف و سرمايه گذاري، در سطح كشور با استفاده از يك مدل تعادل عمومي قابل محاسبه چندمنـطـقه اي، موسـوم به مـدل Iran ORANI-G و بكـارگـيري جـدول داده- سـتـانده سال 1395 و حسـاب هاي منـطقه اي كشور شبيه سازي شد. نتايج نشان مي دهد كه اثر افزايش نـرخ مالـيات بر ارزش افزوده باعث افزايش تورم و سرمايه گذاري و كاهش توليد ناخالص داخلي و مصرف خواهد شد.