مفردپنداريِ جمعِ مكسّر در متون فارسي تا پايان قرن هفتم هجري

معمولاً ‌واژه‌‌هاي بيگانه با ورود به زبان ديگر، به تناسب نوع پذيرش زبان دوم، در معنا يا صورت، تغيير مي‌‌كنند. طبعاً اين قاعدۀ كلي، درمورد كلمات عربي كه به زبان فارسي وارد شده‌‌اند نيز صادق است. از جملۀ اين واژه‌‌ها، جمع‌‌هاي مكسرند كه در كاربرد فارسي‌زبانان مفرد پنداشته شده‌‌اند و با آنها همانند اسم مفرد رفتار شده است. پرسش اصلي اين پژوهش آن است كه علت اين مفردپنداري چيست و آيا در طول سال‌‌ها به شيوه‌‌اي يكسان بوده يا تفاوت داشته است. در اين مقاله ما با بررسي متون متعدد از انواع نظم، نثر، ترجمه و تأليف، كاربرد جمع‌‌هاي مكسر را بررسي كرده‌‌ايم و نشان داده‌‌ايم كه هرچه ورود كلمات عربي، ازطريق آموزش زبان و آشنايي با متون عربي بيشتر شده، از ميزان اين نوع مفردپنداري كاسته شده است و دايرۀ اين كاربردها به كلماتي منحصر شده كه عامۀ فارسي‌زبانان از آن معني جمع درنمي‌‌يافته‌‌اند.