آسيب‌شناسي قوانين و مقررات تاثيرگذار بر نماي ساختمان‌هاي جديد (مورد مطالعه: محله حكيميه شهر تهران)

نماي ساختمان‌ها به عنوان يكي از اجزاي اصلي تشكيل دهنده سيما و منظر شهر، داراي مؤلفه‌هاي هويتي است. در سال‌هاي اخير، مسئله هويت شهرهاي ايران و به خصوص تأثير نماي ساختمان‌ها بر هويت شهر تهران در كانون توجه مراكز علمي و اجرايي بوده و قوانين، مقررات و دستورالعمل‌هاي اجرايي مختلفي براي سامان‌بخشي به وضعيت نابسامان نماي ساختمان‌ها وضع شده است. اما همچنان آشفتگي قابل توجهي، به خصوص در نماهاي ساختمان‌هاي جديد شهر تهران مشهود است. هدف اين پژوهش آسيب‌شناسي قوانين و مقررات تأثيرگذار بر نماي ساختمان‌هاي جديد از طريق سنجش تطبيقي مؤلفه‌هاي اصلي هويت‌ساز نما در ادبيات پژوهشي از يك طرف و قوانين و مقررات (اسناد رسمي) كشور از طرف ديگر و نحوه كاركرد آنهاست تا بدين ترتيب چگونگي و چرايي رسيدن به وضع موجود و دلايل آن تحليل شود. همچنين به دليل سنجش ميزان اثرگذاري و تحقق مؤلفه‌هاي مستخرج از اسناد، محله حكيميه واقع در منطقه 4 شهرداري تهران كه در سال‌هاي اخير بيشترين آمار صدور پروانه و ساخت و ساز آپارتماني را به خود اختصاص داده، انتخاب گرديد. تجزيه و تحليل داده‌هاي اسنادي به روش تحليل محتوا، تعيين حجم نمونه مطالعاتي بر اساس فرمول كوكران و تحليل داده‌هاي حاصل از مشاهدات ميداني و مؤلفه‌هاي سازنده هويت نماي حدود 300 ساختمان با كمتر از سه سال سن، واقع در محله حكيميه شهر تهران در خصوص تحقق و يا عدم تحقق مؤلفه‌ها، با استفاده از روش‌هاي آماري و تحليل متون استخراج شده از مصاحبه‌ها به روش تفسيري نشان مي‌دهد، ميزان تحقق الزامات و توصيه‌هاي مدنظر اسناد رسمي در زمينه مؤلفه‌هاي نماي ساختمان‌هاي نمونه در محله حكيميه، 58 درصد است و سه عامل 1. ضعف محتوايي و ساختاري اسناد، 2. نبود اختيارات و ضمانت اجرايي كافي و 3. ضعف در نظارت و سياست‌هاي بازدارنده (به ترتيبِ بيشترين به كمترين اهميت) سبب عدم تطبيق يا كاهش ميزان تحقق مؤلفه‌هاي هويت‌ساز نماي ساختمان‌ها از منظر اسناد رسمي بوده است.