پيش‌ بيني غلظت رسوبات معلق با استفاده از مدل عددي (مطالعه موردي: كانال بوشهر)

بندر بوشهر مركز استان بوشهر از استان‌ هاي جنوب غربي ايران است كه به خاطر عواملي مانند صيادي، وجود نيروگاه اتمي، كشتي ‌سازي و صادرات از اين بندر، رونق اقتصادي گرفته است. مسير دسترسي به بندر بوشهر از دو كانال دسترسي بيروني طول در خليج بوشهر و كانال دسترسي دروني در خور سلطاني مي‌گذرد. عمليات لايروبي حوضچه‌ها و كانال‌هاي دسترسي جهت حفظ عمق ايمن و تأمين امنيت ناوبري آن‌ها ازجمله فعاليت‌هاي لازم در دوران بهره‌برداري بنادر مي‌باشد كه هزينه‌هاي عملياتي گزافي در پي دارد. براي برنامه‌ريزي‌هاي بلندمدت نياز به داده‌هاي با بازه زماني زياد و پيوستگي مكاني بالا وجود دارد كه بتوان بر اساس آن تصميم‌هاي مديريتي و زيرساختي انجام داد. در اين مطالعه با استفاده از مدل عددي مايك (MIKE 21) شبيه‌سازي انتقال رسوب در كانال دسترسي بوشهر انجام گرفته است و صحت نتايج بررسي شده است. مدل‌هاي عددي به دليل عدم محدوديت‌هايي كه در ساير شيوه‌هاي بررسي انتقال رسوب وجود دارد، يكي از بهترين راه‌هاي بررسي نرخ انتقال رسوب مي‌باشند. در مطالعه حاضر منبع موجود براي بررسي‌ها، داده‌هاي هيدروگرافي‌هاي انجام‌شده در سال‌هاي گذشته و اطلاعات ثبت‌شده مربوط به لايروبي‌هاي صورت پذيرفته‌شده در كانال دسترسي مي‌باشد. اطلاعات لايروبي براي سال‌هاي 1369 تا 1379 شمسي موجود مي‌باشد و اطلاعات هيدروگرافي براي دوره‌هاي 1377 تا 1390 در دسترس هستند. بررسي ميزان لايروبي انجام‌شده در سال‌هاي گذشته، علاوه بر ايجاد درك بهتر از ابعاد مسئله و تعيين شدت رسوب‌گذاري در قسمت‌هاي مختلف كانال، براي انجام قضاوت‌هاي مهندسي و بررسي نتايج مدل‌هاي عددي نيز مفيد مي‎باشد. نتايج مدل سازي نشان ميدهد كه بخش هاي مختلف كانال دسترسي داراي نرخ هاي متفاوتي از رسوب گذاري هستند. در زمان مد، بيشترين ميزان انتقال رسوب در محدوده هاي خور سلطاني و لشكري است. همچنين كانال واقع در بالادست جزيره عباسك به واسطه سرعت هاي بالاي كشندي پتانسيل انتقال رسوب بالايي را از خود نشان داده است اين مهم نياز به برنامه ريزي هاي متفاوتي براي لايروبي و مديريت رسوب را نشان ميدهد. مقايسه نتايج مدل سازي با داده هاي هيدروگرافي و اطلاعات لايروبي گذشته، تطابق خوبي را نشان داد و دقت مدل در پيش بيني نرخ هاي رسوب گذاري تأييد شد.