بررسي توليد مثل ماهي يال اسبي سربزرگ Trichiurus lepturus (Linnaeus, 1758) در آب‌هاي استان هرمزگان

ماهي يال اسبي سربزرگ يكي از گونه‌هاي مهم اقتصادي خليج‌فارس و درياي عمان است. تنظيم الگوي برداشت مناسب و پايدار يك ذخيره مستلزم تعيين برخي از خصوصيات زيستي از جمله توليدمثل است. به همين منظور داده‌هاي موردنياز مربوط به روش‌هاي مختلف صيد از فروردين تا اسفندماه 1398 از شش تخليه گاه اصلي صيد در استان هرمزگان (بندر پارسيان، بندر كنگ، جزيره قشم، بندرعباس، بندر سيريك و بندر جاسك) در جمع‌آوري گرديد. در تشخيص مراحل جنسي از كليد 5 مرحله‌اي رسيدگي جنسي در سطح ماكروسكوپي استفاده شد. در تعيين فصل تخم‌ريزي از شاخص رسيدگي جنسي و مقايسه آن در ماه‌هاي مختلف بهره‌گيري شد. كمترين شاخص رسيدگي جنسي ماهيان ماده در شهريورماه (1.2) قرار داشت. بيشترين شاخص رسيدگي جنسي ماهي نر در آذرماه با مقدار 3.1 و پس‌ازآن در ارديبهشت‌ماه 2.6 تعيين گرديد. بررسي شاخص رسيدگي جنسي و مراحل باروري، دو دوره تخم‌ريزي اصلي در اواسط فصل بهار و اواخر فصل پاييز را نشان داد. در تمامي ماه‌هاي سال مراحل جنسي مختلف ديده شد كه نشان‌دهنده استراتژي تخم‌ريزي چندگانه در اين ماهي بود. در طي ماه‌هاي مختلف تفاوت‌هاي معني‌داري در نسبت جنسي مشاهده گرديد، اما در طي بررسي حاصل و درمجموع بين نسبت جنسي ماده: نر در نسبت قابل‌انتظار 1:1 تفاوت معني‌داري مشاهده نگرديد. طول بلوغ جنسي اين گونه 78.7 سانتي‌متر طول كل به‌دست آمد. لازم است جهت حفط ذخاير اين گونه تمهيداتي جهت ممنوعيت صيد آن در فصول تخم‌ريزي اعمال گردد.