مطالعه تحليلي- انتقادي ديدگاه مشهور فقهي در باب ايقاب معيار در جرم لواط

لواط از جمله جرايم حدّي است كه در حقوق جزاي اسلام، تحقق آن و به تبع آن ثبوت مجازات براي آن در گرو شرايط متعددي دانسته شده است. يكي از محوري‌ترين شرايط در تحقق اين جرم، تحقق ايقاب به عنوان عنصر مادي جرم مي‌باشد. مشهور فقيهان، ايقاب معيار در تحقق جرم لواط را ايقاب كل حشفه دانسته‌اند و در كمتر از اين مقدار، حد لواط را منتفي و جرم را ذيل عنوان تفخيذ مطرح مي‌نمايند. به ديگر تعبير، از ديد مشهور، نحوه ايقاب مي‌تواند عامل متغيّر جرم و به تبع آن عامل متغيّر مجازات محسوب شود؛ در‌حالي‌كه گروهي ديگر از فقيهان، ايقاب معيار در جرم لواط را مطلق ايقاب بدون لحاظ شرطيت غيبوبۀ حشفه دانسته‌اند و با فرض تحقق ايقاب، فارغ از نحوۀ وقوع آن، در هر حال جرم لواط و به تبع آن حدّ لواط را ثابت مي‌دانند. با توجه به ضرورت تبيين دقيق مسئله و نظر به خلأ پژوهشي موجود در رابطه با آن، پژوهش حاضر به شيوۀ توصيفي- تحليلي به بررسي اين امر پرداخته است. نتيجه اينكه براي تحقق جرم لواط، مطلق ايقاب - فارغ از ميزان دخول حشفه - ملاك است؛ به ديگر بيان با تحقق ايقاب، هرچند در فرض عدم غيبوبۀ حشفه، جرم لواط صادق خواهد بود و قول به تحقّق صرف جرم تفخيذ با اشكال روبه‌روست.