بررسي طرحواره‌هاي تصويري سورۀ اسراء بر اساس نظريۀ جانسون

طرحواره‌هاي تصويري و استعارۀ مفهومي ازجمله مهمترين نظريه‌ها در زبان‌شناسي ‌شناختي هستند كه زبان را ابزاري براي نظم‌بخشي، دريافت و انتقال اطلاعات مي‌دانند. تحليل مفاهيم و تجربيات مقولات زباني، در زبان‌شناسي شناختي حائز اهميت‌اند. طرحواره‌هاي تصويري، سطح اوليه‌تري از ساخت شناختي زيربناي استعاره را تشكيل مي‌دهند. ميان تجربيات فيزيكي ما با حوزۀ شناختي پيچيده‌تري نظير زبان، به‌واسطۀ طرحواره‌هاي تصويري امكان ارتباط فراهم مي‌شود. اين طرحواره‌ها ازجمله مهمترين سازوكارها براي دريافت مفاهيم پنهان قرآن و ابزاري براي تحليل معاني آن هستند. هدف از اين مقاله، بررسي طرحواره‌هاي تصويري سورۀ اسراء است تا معين شود خداوند متعال از چه طريقي مراد اصلي خود را در قالب اين سوره بيان كرده است. يافتههاي اين پژوهش با استفاده از نظريۀ جانسون و به روش توصيفي‌تحليلي صورت گرفته و نشان داده است طرحواره‌هاي تصويري حركتي (59%) و حجمي (59.5%) با بسامدي تقريباً يكسان و طرحوارۀ تصويري قدرتي با بسامد (27%) از كمترين بسامد برخوردار بوده است. اين طرحواره‌ها براي دريافت مفاهيمي مانند لعن، وسوسه شيطان، عذاب، فرامين و احكام خداوند، توكل، اعتمادنكردن، گواهي و شهادت، تكذيب، كبر و غرور و ... به كار رفته‌اند.