نقش سرمايه اجتماعي در حفاظت محيط زيستي اراضي كشاورزي مناطق خشك (مطالعه موردي: شهرستان باوي)

هدف اصلي اين پژوهش، بررسي نقش سرمايه اجتماعي در حفاظت ‌محيط زيستي اراضي كشاورزي مناطق خشك است. جامعه آماري اين تحقيق شامل تمامي كشاورزان شهرستان باوي استان خوزستان بود. حجم نمونه با استفاده از جدول كرجسي و مورگان تعداد 390 نفر با روش نمونه‏‌گيري چندمرحله‌‏اي براي مطالعه انتخاب شدند. ابزار جمع‌‏آوري داده­‌ها پرسشنامه‌‌‏اي بود كه روايي صوري و محتوايي آن براساس نظر اعضاي هيأت علمي دانشگاه علوم كشاورزي و منابع طبيعي خوزستان و پايايي آن از طريق آلفاي كرونباخ تأييد شد. از طرفي، از شاخص ميانگين واريانس استخراج شده (AVE) براي تعيين روايي سازه و شاخص پايايي تركيبي (CR) براي تعيين پايايي مدل استفاده شد. نتايج اولويت‌‏بندي حفاظت ‌محيط زيستي اراضي كشاورزي مناطق خشك نشان داد كه دو رفتار «استفاده از شخم حداقل به منظور كاهش فرسايش خاك» و «استفاده از كودهاي آلي و دامي در مزرعه» به‌ترتيب از اولويت بالاتري در ميان كشاورزان برخوردار بود. علاوه بر اين، نتايج مدل‌سازي معادلات ساختاري نشان داد ابعاد سرمايه اجتماعي (هنجارهاي اجتماعي،‌ آگاهي اجتماعي، شبكه‏‌هاي اجتماعي، مشاركت اجتماعي و اعتماد اجتماعي) اثر قابل توجهي بر حفاظت محيط زيستي‌ اراضي كشاورزي مناطق خشك دارند كه سرانجام، توانستند 73 درصد از واريانس متغيرها وابسته تحقيق يعني حفاظت ‌محيط زيستي اين اراضي را تبيين نمايند. يافته‌‏هاي اين پژوهش ضمن افزودن دانش جديد به ادبيات موضوع‌هاي محيط زيستي‌ در مناطق خشك، مي‏‌تواند در برنامه‌‏ريزي و سياست‏گذاري براي كاهش مشكلات محيط زيستي ناشي از بخش كشاورزي مفيد واقع شود.