تغييرات ذخيرۀ كربن خاك برحسب سن در توده‌هاي جنگلكاري‌شدۀ افرا پلت (Acer velutinum Boiss.) (مطالعۀ موردي: جنگل‌هاي نكا- ظالمرود)

تغييرپذيري خصوصيات خاك با گذشت زمان در توده‌هاي جنگلكاري به‌منظور تعيين محدودۀ سني بهينه براي اهداف مختلف مديريتي از جمله موضوعات پژوهشي است كه در ايران كمتر به آن توجه شده است. در اين پژوهش تغييرات ذخيرۀ كربن خاك برحسب سن در توده‌هاي جنگلكاري‌شدۀ افرا پلت در جنگل‌هاي نكا- ظالمرود بررسي شد. سه سن تودۀ 20-10، 30-20 و 40-30 سال در منطقه انتخاب و براي آماربرداري از قطعات نمونه 20×20 متر با استفاده از روش منظم- تصادفي با ابعاد شبكه 50×50 متر استفاده شد. سپس پنج نمونه خاك (در مركز و چهارگوش قطعه نمونه) از خاك سطحي (15-0 سانتي‌متري) با استفاده از استوانه فلزي در سه قطعه نمونه در هر طبقۀ سني برداشت شد. نتايج نشان داد كه از بين مشخصه‌هاي فيزيكي بيشترين مقدار رطوبت خاك (37.33 درصد) متعلق به سن تودۀ 40-30 ساله و بيشترين مقدار جرم مخصوص ظاهري (2.17 گرم بر سانتي‌متر مكعب) متعلق به سن تودۀ 20-10 ساله است. بررسي ويژگي‌هاي شيميايي خاك نشان داد كه به‌جز واكنش خاك و هدايت الكتريكي، بقيۀ مشخصه‌ها تحت تأثير سن توده‌ها اختلاف معني‌داري دارند. بيشترين فسفر قابل جذب، نيتروژن كل و كربن آلي به‌ترتيب با 7.81 ميلي‌گرم بر كيلوگرم، 0.35 و 6.1 درصد در تودۀ 40-30 ساله و بيشترين پتاسيم قابل جذب با 638.91 ميلي‌گرم بر كيلوگرم در تودۀ 20-10 ساله مشاهده شد. نتايج بررسي ترسيب كربن نشان داد كه تودۀ 40-30 ساله با 305.89 تن در هكتار كربن ترسيب‌شده بيشترين توانايي را دارد. بنابراين مي‌توان نتايج اين پژوهش مبني بر سن بهينۀ ذخيرۀ كربن (40-30 سال) براي جنگلكاري افراپلت را براي اهداف مديريتي مختلف معرفي كرد.