بررسي تغييرات رژيم جريان هيدرولوژيكي و مؤلفه جريان محيط زيستي EFCs در رودخانه خياوچاي در يك دوره 30 ساله

در تحقيق حاضر مولفه‌هاي جريان محيط زيستي رودخانه خياوچاي در دوره‌هاي متوالي 5 ساله تعيين شده است. در اين راستا تغييرات مولفه‌هاي جريان محيط زيستي رودخانه خياوچاي با استفاده از نرم‌افزار IHA مشخص شد. بر اساس نتايج، مقادير جريان‌هاي كمينه در دوره اول (1367 تا 1396) بالا بوده است ولي در دوره اخير (1391 تا 1398) كاهش پيدا كرده است. هم‌چنين كاهش مقادير دبي شاخص‌هاي جريان‌هاي حداكثر و افزايش تعداد روزهاي دبي صفر به تعداد 174 روز نيز ناشي از كاهش آبدهي رودخانه بوده است. مقدار مولفه‌هاي نرخ اوج‌گيري و نرخ فروكش در دوره‌هاي اخير افزايش پيدا كرده است. مقادير شاخص‌هاي تداوم جريان كمينه، و فراواني جريان كمينه در رودخانه خياوچاي افزايش داشته است. بر اساس تغيير مقادير شاخص پراكندگي جريان، وقوع جريان‌هاي شديد و يا بسيار كم در رودخانه به‌دليل كاهش جريانهاي كمينه و افزايش دبي‌هاي سيلابي تشديد شده است. بدر دوره‌هاي ابتدايي رژيم جريان رودخانه طبيعي‌ بوده و در ايام سال با دبي بالاتر از 0.01 مترمكعب درثانيه جريان داشته است، درحالي‌كه، در دوره‌ 7 ساله اخير كاهش پيدا كرده و به ميزان 0.001 مترمكعب درثانيه رسيده است. براساس تغييرات تداوم جريان در دوره‌هاي اخير تداوم رودخانه به 50 الي 60 درصد ايام سال با دبي بسيار كم تغيير پيدا نموده است. در مجموع مي‌توان گفت كه تغيير مولفه‌هاي محيط زيستي جريان در راستاي كاهش دبي و افزايش روزهايي با دبي صفر بوده است كه مي‌تواند ناشي از كاهش بارندگي و وقوع خشكسالي‌ها باشد.