تحليل تغييرات شاخص سلامت هيدرولوژيك جريان رودخانه شهرچاي تحت تاثير تنظيمي سد

افزايش نياز به آب و تغيير الگوهاي اقليمي باعث تشديد ساخت سازه‌هاي ذخيره آبي براي تأمين تقاضا در بسياري از مناطق جهان شده ‌است، لذا رژيم‌هاي هيدرولوژيكي رودخانه‌ها بر اثر فعاليت‌هاي انساني و احداث سدها تغيير كرده‌اند. برهمين اساس درك اثرات سدها بر رژيم‌ هيدرولوژيكي رودخانه‌ها به‌منظور مديريت جريان رودخانه، تامين نياز آبي و حفظ ارزش‌هاي اكولوژيكي رودخانه ضروري است. در پژوهش حاضر، تغييرات سلامت هيدرولوژيك جريان رودخانه شهرچاي اروميه در سه دوره قبل از احداث سد، دوره ساخت سد و دوره بهره‌برداري از سد شهرچاي در بازه زماني 1951 الي 2017 ارزيابي شده است. نتايج پژوهش نشان داد ميزان انحراف همه زيرشاخص‌هاي هيدرولوژيك در دوره بعد از احداث سد بيش‌تر از دوره قبل از احداث سد است. در همين راستا ميزان انحراف زيرشاخص‌هاي سلامت هيدرولوژيك جريان از شرايط طبيعي تا سال 1998 غالباً در محدوده خيلي كم تا متوسط و از سال 1998 به بعد در محدوده خيلي كم تا خيلي زياد بوده است. هم‌چنين، بر اساس نتايج، بيش‌ترين ميزان انحراف در زيرشاخص‌ها در دوره‌هاي مرجع و بهره‌برداري از سد مربوط به شاخص‌ وقوع جريان‌هاي سيلابي و در دوره ساخت سد مربوط به جريان حداقل ماهانه بود. هم‌چنين نتايچ حاكي از آن بود كه سلامت هيدرولوژيك جريان رودخانه شهرچاي در دوره‌هاي ساخت و بهره‌برداري از سد شهرچاي به‌ترتيب در حدود 16 و 45 درصد در مقايسه با دوره مرجع كاهش داشته است. يافته‌هاي پژوهش حاضر مي‌تواند در درك تغييرات رژيم تنظيمي جريان رودخانه، مديريت و تنظيم پايدار رژيم جريان رودخانه شهرچاي استفاده شود.