بنـدر بزرگ فاو ، كدي جديد در ژئوپليتيك كشور عراق

كشورهاي جهان براي تقويت حوزه هاي ثبات ، قدرت زايي و تقويت موقعيت بين المللي خود اقداماتي را براي شناسايي و استفاده از فرصت هاي ژئوپليتيك انجام مي دهند كه «بنادر و كريدورهاي اقتصادي» نقشي تعيين كننده در اين رابطه ايفا مي كنند. در محيط پيراموني ايران بنادر مهمي از جمله بندر «دقم» در عمان، بندر «گوادر» در پاكستان و بندر «فاو» در عراق در حال توسعه هستند كه توسعه آنها موجب ارتقاء جايگاه ژئوپليتيكي كشورهاي دارنده خواهد شد. در ميان اين بنادر، طرح توسعه «بندر بزرگ فاو» نه ‌تنها تاثيرات عميق و برترسازي براي عراق خواهد داشت؛ بلكه با توجه به وجود زمينه هاي رقابت برانگيز، موجب تشديد رقابت بين عراق با ايران شده و چالش ها يا تاثيرات محدودكننده اي را نيز ـ به ويژه در حوزه اقتصاد ـ متوجه ايران خواهد نمود. بر اين مبناست كه خنثي سازي و حتي المقدور تبديل اين تهديد به يك فرصت كاربردي مستلزم بررسي جامع و شناسايي راهكارهاي موثر مي‌باشد.پژوهش حاضر به روش توصيفي ـ تحليلي و با اتكاء به منابع كتابخانه اي، مستندات در اختيار و... در پي بررسي آثار متعدد اين طرح بر روابط ژئوپليتيكي عراق و ايران مي باشد. مهم ترين نتايج اجراي اين طرح را مي توان «خلق يك ارزش ژئوپليتيكي جديد در منطقه»، «ارتقاء جايگاه ژئوپليتيكي عراق» و «تاثير اين طرح بر موقعيت كشورهاي همسايه عراق به ويژه ايران» به حساب آورد. تلاش اين مقاله پس از پرداختن به تعاريف، سوابق و كليات طرح مذكور، به بررسي ميزان اثرگذاري اجراي اين طرح بر كشور عراق و ديگر كشورها، منجمله ايران و سپس ارائه پيشنهادات مرتبط معطوف مي گردد.