• شماره ركورد
    1371361
  • عنوان مقاله

    بررسي واژه‌شناختي و تبارشناختي «بز» در زبان‌هاي هند و اروپايي و رديابي آن در نگاره‌هاي مرتبط با آب و درخت زندگي

  • پديد آورندگان

    قناطير ، شهاب الدين دانشگاه آزاداسلامي واحد تهران مركزي

  • از صفحه
    33
  • تا صفحه
    38
  • كليدواژه
    تبارشناسي , اسطوره , بز , آب , درخت زندگي
  • چكيده فارسي
    بز از حيوانات بسيار تأثيرگذار در فرهنگ و تمدن بشري بوده كه در نقاط مختلف جهان ويژگي‌هاي خاص و متفاوتي را به او نسبت ‌داده‌اند. اين حيوان در نقوش ايران باستان به وفور ظاهر شده كه نماد «هوشمندي، سياس‌بودن، محافظ زمين و درخت زندگي و در ارتباط با آب، ماه و زنانگي» است. اين مقاله با تأكيد بر نقش و نگارة بز و پيوند او با دوگانة آب-درخت زندگي به معرفي و تحليل اسطورة بز در ايران و جهان از طريق زبان‌شناسي به ريشه‌ها و تبارشناسي اسطوره پرداخته‌ و واژه‌هاي šahāz در لري به معني«بز پيشتاز گله»، ožka در ليتوانيايي «بز»، այծ در ارمني «بز» را بررسي و در نقوش مذكور رديابي كرده ‌است. اين پژوهش چگونگي روند ايجاد نشانة بز به عنوان نماد آب و نگهبان درخت زندگي را پيگيري مي‌كند و روش آن تحليلي با تكيه‌بر زبان‌شناسي بوده و به ارتباط ريشة واژة بز در اسطوره‌هاي جهان پرداخته و حضور پرتكرار اين حيوان را در نقوش هنري بررسي كرده ‌است. نتيجه آن است كه ايجاد نشانه‌هاي اسطوره‌اي نزد بشر به دال‌هايي بسيار ساده و غيرانتزاعي بازمي‌گردد و در مورد بز شامل مفاهيمي از جمله «جست و خيز، جنگيدن، بوييدن، جوييدن» مي‌شود.
  • عنوان نشريه
    هنر و تمدن شرق
  • عنوان نشريه
    هنر و تمدن شرق