مراقبت زنانه و ملاحظات زيست‌محيطي در شعر «دلم براي باغچه مي‌سوزد»

بحران محيط زيست و به دنبال آن افزايش دغدغه‌هاي زيست محيطي موجب شكل گيري نظريه‌هاي تازه در حوزۀ اخلاق زيست محيطي شد كه هدف آن لحاظ كردن حقوق ناانسان در ملاحظات اخلاقي بود. يكي از اين نظريه‌ها اكوفمنيسم بود كه همزمان دغدغه‌هاي جنسيتي و زيست محيطي را لحاظ مي‌كرد و ميان زن و زمين و رفع سلطه بر اين دو ارتباطي معنادار مي‌ديد. در هر سه تعامل تجربي، مفهومي و معرفت‌شناسانه در اين رويكرد زنان نسبت به مردان به طبيعت نزديك ترند، ازاين رو هم نسبت به تخريب محيط‌زيست حساس ترند و هم از تخريب محيط زيست بيشتر آسيب مي‌بينند. فروغ فرخزاد به عنوان يك زن در شعر «دلم براي باغچه مي‌سوزد» حساسيت بيشتر زنان را در مقايسه با مردان نسبت به مرگ باغچه روايت كرده است. در اين پژوهش كه با روش توصيفي تحليلي به خوانش اكوفمنيستي اين سروده مي پردازد، نوعي نسبت ميان عوامل و دلايل بي‌توجهي و بي‌عملي شخصيت هاي‌ اين روايت نسبت به مرگ باغچه با عوامل و دلايل بي توجهي نسبت به بحران محيط زيست در سطح كلان ملت ها و دولت ها يافته و تبيين شده است. نتايج به دست آمده حاكي است عوامل اصلي بي‌توجهي گفتمان مردانة انسان‌محوري، نگرش درون نسلي، منافع اقتصادي، مسابقۀ تسليحاتي و جنگ و يأس فلسفي است. همين طور در گفتمان زنانه باوجود حساسيت آنها نسبت به تخريب طبيعت، باورهاي خرافي و به دنبال آن راه‌حل هاي نادرست، پرداختن به زيست مصنوعي و فاصله گرفتن از طبيعت مي‌تواند مانع كنشگري آنها در اين زمينه باشد. درعين حال لحاظ كردن اخلاق مراقبتي زنانه در ارتباط با طبيعت مي‌تواند زنان را در  پيشگيري و نيز جلوگيري از تخريب بيشتر محيط زيست پيشتاز و مؤثر سازد.