طراحي و تبيين الگوي كارآفريني راهبردي در صنعت گردشگري كشاورزي

مقدمه و هدف: كارآفريني بخش حياتي هر جامعه و نيروي محركه اي براي اشتغال، رشد و رقابت بيشتر است و بنا به دلايل مختلف مانند كمك به توسعه اقتصادي كشورها، ايجاد نوآوري در بازار و ارائه فرصت‎هاي شغلي جديد، در هر برنامه راهبردي از اولويت بالايي برخوردار و به طور ويژه اي مورد توجه برنامه ريزان و سياست گذاران قرار گرفته است. هدف از تحقيق حاضر ارائه الگوي كارآفريني راهبردي در صنعت گردشگري كشاورزي است. مواد و روش ها: روش تحقيق آميخته يا تركيبي از روش كيفي و كمي است. در بخش كيفي داده ها با استفاده از نظرات 16 نفر از خبرگان دانشگاهي، مديران و كارشناسان گردشگري و كارآفريني با مصاحبه نيمه ساختاريافته، با رويكرد نظريه داده بنياد جمع‎آوري گرديد. همچنين، در اين پژوهش نمونه‎گيري به‎روش نظري و هدفمند صورت گرفت. جامعه آماري در بخش كمي صاحبان كسب و كارها و فعالان حوزه صنعت گردشگري در استان آذربايجان غربي بوده و حجم نمونه با استفاده از فرمول كوكران براي جوامع نامعلوم به تعداد 400 نفر به‎صورت تصادفي انتخاب شد. روش گردآوري اطلاعات به دو روش كتابخانه‎اي و ميداني بوده است و ابزار گردآوري داده ها در بخش كمّي پرسشنامه محقق ساخته بود. براي آمار توصيفي و كشف ساختار از تحليل عاملي اكتشافي از نرم‎افزار SPSS 25 و به‎منظور برازش مدل و ارتباط بين متغيرها و آزمون روابط بين متغيرهاي تحقيق، براي تعيين روايي همگرا و واگراي سازه از تحليل عاملي تأييدي و پايايي تركيبي (CR) از روش معادلات ساختاري، از نرم‎افزار Smart pLs نسخه 4 استفاده شد. يافته ها: مدل نهايي از مقوله شرايط علي (متنوع ساختن اقتصاد روستايي و كشاورزي، تمايل به كارآفريني گردشگري كشاورزي و رقابت‎پذيري كسب‎و‎كارهاي مقياس كوچك)، مقوله زمينه‎‌اي (زيرساخت هاي فيزيكي و محيطي كسب‎و‎كار گردشگري، سياست‎ها و حمايت‎هاي نهادي، اعتماد به نفس و ريسك‎پذيري و عوامل اجتماعي - فرهنگي)، شرايط مداخله‌گر (ابتكارات كشاورزان يا صاحبان مزارع، اثرات انگيزشي و آموزش‎هاي لازم)، و الگوي كارآفريني راهبردي در صنعت گردشگري كشاورزي (شبكه‎سازي و استفاده از روابط، مديريت و سازماندهي و حمايت‎هاي عمومي) تشكيل شده كه منجر به پيامدهايي مي‎شود كه عبارتند از: شكوفايي فرصت كاري؛ رشد درآمد و بهره وري؛ رونق و توسعه كارآفريني گردشگري؛ و توسعه اجتماعي و فرهنگي.نتيجه گيري: نتايج اين تحقيق نشان داد كه گردشگري كشاورزي با رويكرد كارآفريني راهبردي منجر به دستاورد يا پيامدهاي مانند شكوفايي فرصت كاري، رشد درآمد و بهره‎وري، رونق و توسعه كارآفريني گردشگري و توسعه اجتماعي و فرهنگي مي‎شود كه توسعه آن براي توسعه پايدار كشور و به‎دنبال آن توسعه اقتصادي كشور امري مهم و اجتناب‎ناپذير است كه در صورت اجراي درست راهبردهايي مانند شبكه‎سازي و استفاده از روابط، مديريت و سازماندهي و حمايت‎هاي عمومي دستيابي به پيامدهاي آن امكان پذير است، ضمن اينكه عوامل اجتماعي و فرهنگي مؤثرترين عامل، اثرات انگيزشي مداخله ترين عامل و حمايت هاي عمومي با اهميت‎ترين راهبرد در مدل كارآفريني راهبردي در صنعت گردشگري كشاورزي مي‎باشد.