تاثير خشكسالي بر تغييرات مكاني - زماني سلامت حوزه آبخيز افين

امروزه خشكسالي به يكي از موضوعات داغ مورد توجه جهان تبديل شده است اما تاثير آن بر ارائه خدمات و سلامت حوزه آبخيزها در مواجه با اين بلاي طبيعي كمتر مورد ارزيابي قرار گرفته است. بر همين اساس، در اين پژوهش سعي شده است تا تاثير خشكسالي در دوره 1384 تا 1398 بر سلامت حوزه آبخيز افين مبتني بر تغييرات پايايي (Rel)، تاب‌آوري (Res) و آسيب‌پذيري (Vul) مورد ارزيابي قرار گيرد. لذا، داده‌هاي بارندگي سه ايستگاه باران‌سنجي با روش عكس فاصله وزني براي حوزه آبخيز و زيرحوضه ‌ها ميان‌يابي شد. سپس، شاخص بارش استاندارد شده (SPI) بر اساس ميانگين و انحراف معيار داده‌ هاي ماهانه تعيين شد و براي محاسبه شاخص‌هاي Rel ،Res و Vul مورد استفاده قرار گرفت. در انتها، با محاسبه مقدار ميانگين هندسي اين شاخص‌ها وضعيت كلي سلامت آبخيز تعيين شد. نتايج سالانه پژوهش نشان داد، آبخيز افين به لحاظ شاخص‌ هاي Rel ،Res و Vul به‌ ترتيب مقاديري بين 0.92-0.83، 0.33-0.17 و 0.54-0.24 را دارا است. شاخص RelResVul نيز مقاديري بين 0.53-0.37 را به خود اختصاص داده است. همچنين، متوسط شاخص سلامت حوزه آبخيز در اين دوره 0.42 محاسبه شد كه نشان‌دهنده قرارگيري سلامت حوزه آبخيز در گروه متوسط است. تغييرات مكاني سلامت آبخيز نيز نشان داد، شاخص‌هاي Rel ،Res و Vul در زيرحوضه ‌هاي مختلف به‌ ترتيب مقاديري بين 0.86-0.85، 0.24-0.21 و 0.78-0.76 را دارا هستند. نتايج تحليل بارندگي منطقه حاكي از آن است كه با توجه به ثبات نسبي بارندگي، تاثير دخالت ‌هاي انساني و تشديد عوامل تهديدكننده سلامت آبخيز، بيش از پيش بر وضعيت موجود تاثيرگذار بوده است و در صورت عدم توجه به آن تاثيرات زيان‌باري در پي خواهد داشت.