ارزيابي دورنماي تغييرات تبخير- تعرق مرجع حوزه آبخيز رودخانه ارس در شرايط اقليمي آينده تحت سناريوهاي RCP

در اين پژوهش، دورنماي تبخير - تعرق مرجع (ETo) بخش جنوبي حوزه آبخيز رودخانه ارس تحت شرايط تغيير اقليم با استفاده از ريزگردان SDSM ترسيم شد. براي اين منظور، از داده‌ هاي هواشناسي ايستگاه ‌هاي سينوپتيك منتخب واقع در اين حوضه استفاده شد. پس از دريافت خروجي ريزگرداني شده براي پارامترهاي مورد نياز براي برآورد ETo به روش پنمن-مانتيث فائو شماره 56 براي آينده نزديك (2021 تا 2050 ميلادي) اقدام به محاسبه آن شد. در اين راستا، از داده ‌هاي روزانه بازتحليل NCEP و داده ‌هاي ايستگاهي كمينه و بيشينه دما، سرعت باد، رطوبت نسبي و ساعات آفتابي در مقياس روزانه و نيز داده‌ هاي خروجي مدل CanESM2 تحت سناريوهاي RCPs براي توليد داده‌ هاي ايستگاهي آينده براي تخمين ETo حوضه ارس استفاده شد. ايستگاه ‌هاي مورد مطالعه شامل اهر، اردبيل، پارس آباد، جلفا، خوي و ماكو بود و دوره پايه براي داده ‌هاي مورد نظر 2005-1985 در نظر گرفته شد. ابتدا، كارايي SDSM در شبيه ‌سازي پارامترهاي مورد نياز براي تخمين ETo از طريق مقايسه داده‌ هاي شبيه‌سازي شده NCEP با داده ‌هاي ايستگاهي ارزيابي شد. مقايسه آن‌ها نشان‌دهنده كارايي مناسب مدل در شبيه ‌سازي داده‌ ها بود. لذا، پارامترهاي اقليمي با استفاده از مدل CanESM2 تحت سناريوهاي RCP براي آينده شبيه ‌سازي شده، پس از محاسبه مقادير ماهانه آن‌ها، براي تخمين ETo حوضه به CROPWAT وارد شده و مقدار و روند متغير براي سه دهه آتي محاسبه شد. نتايج نشان داد، ETo حوضه در دوره آتي نسبت به دوره پايه به‌طور متوسط حدود هفت ميلي‌متر در سال افزايش خواهد يافت. برحسب ايستگاهي نيز ETo در پارس‌ آباد (102 ميلي‌متر) و جلفا (66 ميلي‌متر) افزايشي خواهد بود كه اين افزايش به معني افزايش نياز آبي گياهان در آينده نيز است. همچنين، روند آتي ETo در خوي، ماكو، اهر و اردبيل كاهشي خواهد بود.