تحليل تعاملات كنش‌گران روايت زال و رودابه از منظر نظام‌هاي معنايي چهارگانۀ لاندوفسكي

گذر از نشانه‏شناسي روايي كلاسيك ساختارگرا با ديدگاهي متن‏محور و معناهاي تعيني به سمت نشانه‏معناشناسي، درواقع گذر از كنش و برنامه‏مداري به سمت تعامل است. در نشانه‏شناسي كلاسيك ساختارگرا، معنا در جريان روايت صرفاً از طريق كنش و برنامۀ ازپيش‏تعيين‏شده در جهت كسب ابژۀ ارزشي توسط كنشگر شكل مي‏گيرد. اما در نشانه‏معناشناسي، ‏معنا از طريق ايجاد رابطۀ حسي ـ ادراكي با پديده‏ها شكل مي‏گيرد و از طريق تعامل با ديگري يا هم‏سوژه ادراك مي‏شود. چنين معنايي صرفاً با نظام‏هاي معنايي نشانه‏شناسي روايي كلاسيك يعني نظام معنايي كنشي و مجاب‏سازي قابل‌بررسي نيست. لذا اريك لاندوفسكي نظام‏هاي معنايي تطبيق و تصادف، را به‌عنوان مكمل دو نظام قبل مطرح كرد. پژوهش حاضر به شرح وتحليل تعاملات بين شخصيت‏هاي داستان زال و رودابه در قالب اين چهار نظام معنايي مي‏پردازد. مسئلۀ پژوهش اين است كه چه عكس‏العمل‏ها و كنش‏هايي نشان از پاي‌بندي كنشگران به نظام‏هاي معنايي لاندوفسكي دارد. مشخص شد كه در مواجهۀ كنشگران با چالش‏هاي ايجادشده در متن روايت، برخي از شخصيت‌هاي در ابتدا از يك نظام معنايي خاص تبعيت مي‌كنند، اما در ميانۀ روايت به‏سمت استفاده از ديگر نظام‏ها متمايل مي‏شوند. اما برخي ديگر، همچنان پاي‌بند به يك نظام معنايي باقي مي‌مانند. ديگر يافتۀ جديد در بررسي كنش‏ها و تعاملات شخصيت‏هاي اين روايت، ترسيم گذر از نظام روايي كلاسيك مبتني بر كنش و برنامه به سمت نشانه‏معناشناسي مبتني بر تعامل است. به عبارتي ديگر، گذر از روايت كلاسيك به سمت روايت مدرن است كه درنهايت هم‏آيي بين شخصيت‏هاي اين روايت در جهت تحقق عشق پرچالش زال و رودابه را رقم مي‏زند.