امكان‌سنجي توليد بلاستوسپورهاي قارچ بيمارگر Beauveria bassiana روي محيط‌هاي كشت مايع و ارزيابي ميزان زهرآگيني آن نسبت به كنه تارتن دولكه‌اي Tetranychus urticae در شرايط آزمايشگاهي

در پژوهش حاضر، تأثير استفاده از مكمل‌هاي غذايي مختلف بر ميزان توليد بلاستوسپور قارچ بيمارگر Beauveria bassiana (Bals.) Vuill. (جدايه IRAN 1395C) مورد بررسي قرار گرفت. در مرحله نخست، تأثير عصاره فرآورده‌هاي كشاورزي مختلف مانند سبوس برنج، سبوس گندم، سبوس جو، سبوس ذرت و ضايعات سيب‌زميني بر ميزان توليد بلاستوسپور مورد بررسي قرار گرفت. يافته‌هاي به‌دست آمده نشان داد كه محيط حاوي عصاره سبوس برنج بهترين شرايط را براي اسپورزايي فراهم نمود. سپس، مكمل‌هاي پروتئيني مختلف مانند پودر آب پنير، سويا و پودر سفيده تخم مرغ با غلظت ۴ درصد به محيط كشت‌ تهيه­شده از عصاره‌ سبوس برنج اضافه شده و تأثير آن‌ها بر ميزان توليد بلاستوسپور ارزيابي شد. استفاده از اين مكمل‌ها تأثير مثبتي در افزايش ميزان توليد بلاستوسپور نداشتند. در مرحله پاياني، تأثير افزودن نمك‌هاي كلريد مختلف (KCl، MgCl2 و CaCl2) به محيط كشت منتخب بر افزايش ميزان توليد بلاستوسپور مورد مطالعه قرار گرفت. نتايج به دست آمده نشان داد كه استفاده از كلريد كلسيم (CaCl2) در مقايسه با ساير نمك‌هاي مورد مطالعه اثربخشي بيشتري در افزايش ميزان توليد بلاستوسپور داشته است. سرانجام، زهرآگيني بلاستوسپورهاي به دست آمده در محيط مايع و كنيديوم‌هاي برداشت­شده از محيط كشت جامد نسبت به كنه تارتن دولكه‌اي Tetranychus urticae Koch مورد مقايسه قرار گرفت. نتايج حاصل از آزمون زيست‌سنجي نشان داد كه قدرت زهرآگيني بلاستوسپورهاي به دست آمده در محيط مايع (LC50 = 3.29 × 106 Blastospore/ml) اختلاف معني‌داري با كنيديوم‌هاي توليد شده در محيط جامد (LC50 = 3.23 × 106 Conidium/ml) ندارد. يافته‌هاي حاضر حاكي از آن است كه محيط‌هاي كشت مايع مي‌توانند در توسعه برنامه‌هاي توليد انبوه قارچ بيمارگر B. bassiana مورد استفاده قرار گيرند.