اعتدال در ابعاد سه ‌گانه ارتباطي انسان از منظر قرآن

تعادل اصلي اساسي در كليه ميدان‌هاي زندگي است. قرآن كريم انسان كامل را كسي مي‌داند كه در همه ابعاد زندگي از هرگونه افراط‌ و تفريط بپرهيزد و تعادل و توازني دقيق راه‌اندازي كند. اين اعتدال، اعتدالي كامل و همه‌جانبه است. قرآن كريم براي ايجاد توازن و تعادل در همه ابعاد زندگي قوانيني مقرر فرموده كه پايبندي به آن‌ها فرد را به زندگي معتدل و درنهايت صلاح و نيكي رهنمون مي‌سازد. اين پژوهش باهدف تبيين پايه‌اي بودن موضوع اعتدال در ابعاد سه‌گانه ارتباطي انسان (ارتباط باخدا، با خود و با جامعه) از منظر قرآن كريم و به روش تحليلي توصيفي نگاشته شده است. ابتدا به اهميت اعتدال از ديدگاه قرآن پرداخته و سپس به بازنمايي اعتدال در ابعاد سه‌گانه ارتباطي انسان مي‌پردازد: ارتباط باخدا (اعتدال در حوزه عقايد و باورها، در بيم و اميد، در عبادت)، ارتباط با خود (اعتدال در شخصيت، اعتدال در ميل به دنيا و آخرت، اعتدال در كار و تلاش، اعتدال در توجه به جسم و روح، اعتدال در خوردن و آشاميدن، اعتدال در خواب‌وبيداري، در استفاده از نعمت‌ها و زينت‌هاي دنيا) و ارتباط با ساير انسان‌ها (اعتدال در اخلاق: اعتدال در تمجيد و ملامت، در شوخي و جديت، در حلم و غضب، اعتدال در گفتار؛ اعتدال در رفتار: اعتدال در دوستي و دشمني، در عفو و انتقام، در انفاق). نتيجه آنكه اعتدال به‌عنوان يك اصل قرآني در همه شئون زندگي فردي و اجتماعي و تمامي فعاليت‌هاي انساني و در همه ‌جا به‌عنوان يك اصل مطرح است.