هم سنجي اصطلاح «مسئوليت اجتماعي» و مفهوم قرآني «ولايت» با روش تحليل مؤلفه‌اي معنا

مسئوليت اجتماعي، يكي از مفاهيم اساسي در علوم اجتماعي مدرن است كه ناظر به احساس مسئوليت افراد در قبال جامعه خويش است. درباره اين مفهوم در علوم اجتماعي ادبيات وسيعي توليدشده است كه مي‌توان از خلال آن‌ها مؤلفه‌هاي معنايي اين مفهوم را استخراج نمود. پرسش اين پژوهش آن است كه در قرآن كريم، چه مفهومي را مي‌توان ناظر به مسئوليت اجتماعي يافت كه از يك‌سو اشتراكاتي را با اصطلاح مسئوليت اجتماعي داشته و زمينه پيوند ميان‌رشته‌اي را فراهم آورد و از سوي ديگر تمايزها و برجستگي‌هاي گفتمان قرآني دراين‌باره را مشخص سازد. براي اين منظور از روش تحليل مؤلفه‌اي معنا بهره گرفته‌شده كه يكي از روش‌هاي دانش معناشناسي است. اين پژوهش به اين نتيجه دست‌يافت كه مفهوم قرآني «ولايت» آنگاه‌كه در ارتباط ميان اعضاي جامعه (مؤمنان) مطرح مي‌شود، ناظر به مسئوليت اجتماعي است و عنصري حياتي براي پيوند ميان اعضاي جامعه ايماني است. اين درحالي‌كه است كه در ادبيات غربي، مسئوليت اجتماعي عمدتاً ناظر به شركت‌ها و جهت ارتقاي سودآوري طرح‌شده است