نقد اساطيري روايت‌ هاي عاشقانه شهريارنامه برمبناي نظريه‌هاي يونگ و جرج فريزر

يكي از رويكردهاي نقد ادبي معاصر نقد اسطوره‌اي است كه به بررسي ريشه‌هاي اساطيري آثار ادبي در حوزه‌ شخصيت‌ها و روايت‌ها مي‌پردازد. نظريه‌هاي اسطوره‌ باروري و كهن الگويي دو رويكرد اسطوره‌اي شاخص در نقد آثار ادبي هستند كه بيانگر زيرساخت روانشناسانه و اساطيري پيرنگ آثار ادبي هستند. منظومه‌ پهلواني شهريارنامه داستان سرگذشت و ماجراجويي‌هاي شهريار نوه‌ سهراب است كه در قرن دهم هجري توسط شاعري «مختاري» نام سروده شده است. اين منظومه‌ نسبتاً مفصل داراي خرده‌ روايت‌هاي بسياري درباره‌ شهريار به‌ويژه در حوزه‌ عاشقانه و غنايي است كه به‌دليل روايت كهن و نشانه‌هاي درون‌متني داراي پيرنگي اساطيري با كاركرد باروري و تكامل تفردگرايانه است. در اين نوشته با روش توصيفي- تحليلي كنش‌هاي شهريار در دو خرده ‌روايت عاشقانۀ اين منظومه از زاويه‌ نظريه تفرد (خويشتن شناسي) و اسطورۀ باروري مورد بررسي و تحليل قرار گرفته است. يافته‌هاي اين پژوهش نشان مي‌دهند كه در يك خرده‌ روايت‌ عاشقانه، شهريار با ترك ايران و ورود به هند وارد حوزه‌ ناخوداگاهي شده و پس از تجربه ساحات مختلف رواني (كهن-الگوها) به تكامل فردي و خودشكوفايي مي‌رسد و در خرده‌ روايت ديگر شهريار در هيأت خداي نباتي به مبارزه با اژدهاي خشكسالي (مضراب ديو) مي‌رود و با شكست او، الهۀ باروري و عشق (دلارام) را آزاد مي‌كند.