بازخواني ساختارگرايانه ديالكتيك زيربنا و روبنا در حكومت‌مندي عهد ‏اردشير

عهد اردشير از نوشته‌هاي مطرح در مورد چگونگي حكمراني با در نظر گرفتن مصالح حكومت در دوره ساساني است كه منسوب به اردشير، بنيانگذار اين سلسله است. اين اثر اندرزهايي را به پادشاه در مورد كسب، حفظ و تثبيت قدرت يادآور شده است. اردشير در اثر خود درصدد است تا از ابزارهاي مختلفي مانند خرد واقع‌گرايانه، بهره‌گيري از قوه قهريه، ايجاد اشتغال، دين و فره ايزدي كه جنبه زيربنا و روبنا در امر حكومت‌مداري دارند، به شيوه مطلوبي استفاده كند. او بر آن است تا به آيندگان خود بياموزد كه حاكم در چه مواقعي بايد از زور به‌عنوان ابزار زيربنايي و يا از دين به‌عنوان روبناي ايدئولوژيكي حكومت بهره گيرد. اردشير ضمن وانمايي انواع ابزارهاي زيربنايي و روبنايي در امر حكومت‌مداري، نسبت استفاده از آن را در موقعيت‌هاي متفاوتي كه حكومت با آن روبه‌روست، مورد توجه قرار مي‌دهد. پرسش اصلي پژوهش حاضر آن است‌ كه چه رابطه‌اي در حكومت‌مندي عهد اردشير ميان روبناهاي ايدئولوژيكي حكومت و زيربناهاي پايه‌اي مانند كاربرد زور و ديوان‌سالاري برقرار است؟ در فرضيه بيان مي‌شود كه از ديدگاه اردشير، ميان زيربنا و روبنا در نظام سياسي موردنظر او، رابطه‌اي پيوسته و اندام‌وار برقرار است. با بهره‌گيري از چارچوب نظري زيربنا و روبناي آلتوسر، رابطه اندام‌وار ميان روبناهايي مانند دين، دادگري و فره ايزدي و زيربناهايي مانند زور، ديوان‌سالاري و ايجاد شغل با بهره‌گيري از روش هرمنوتيك ساختاري كه ناظر بر دو وجه ساختاري و هرمنوتيكي است، تحليل و بررسي مي‌شوند. روابط ميان روبناهاي ايدئولوژيكي و زيربناهاي پايه‌اي در عهد اردشير، مبتني بر نوعي رابطه اندام‌وار است.