تغيير و تداوم در روابط روسيه و امريكا در دور چهارم پوتين، 2024-2018

هدف اين مقاله بررسي دلايل غلبه وجه تنشي در روابط مسكو و واشنگتن در دوره چهارم پوتين، 2024-2018 است. روابط اين دو پس از فروپاشي شوروي با نوسان‌هاي مختلف همراه بوده و مقاطع تعاملي از جمله در دوره تسلط گفتمان يوروآتلانيستي در آغاز دهه 90 تا تنشي را در دوره تسلط گفتمان واقع‌گرا به رهبري پوتين تجربه كرده است. اين نوسان‌ها نه‌تنها وضعيت اين دو، بلكه متعاملان با آنها را نيز به‌صورت مستقيم و غيرمستقيم زير تأثير قرار داده است. در شرايط پوياي فعلي سياست بين‌الملل ناشي از وضعيت گذار به نظم جديد اين تأثيرها بيشتر نيز شده است، تا جايي ‌كه امريكا با عبور از راهبرد تحديد و مديريت، «مهار تهاجمي گسترده» را عليه روسيه در دستور دارد و در مقابل، مسكو نيز با رها كردن احتياط، راهبرد «دفاع تهاجمي فعال» و احياي موقعيت قدرت بزرگي را برگزيده است. دو پرسش پژوهشي عبارت‌اند از: 1. علل پايداري تنش در روابط دو كشور چه بوده است؟ 2. چگونه تقابل دو راهبرد «مهار تهاجمي گسترده» امريكا و «دفاع تهاجمي فعال» روسيه به تشديد تنش منجر شده است؟ در چارچوب نظري واقع‌گرايي نوكلاسيك با تمركز بر سه متغير تداوم‌بخش، ژئوپليتيك و رقابت قدرت، امنيت و فرهنگ سياسي، با رويكردي كيفي مروري و روش تحليل متني آثار پيشين و اسناد به اين پرسش‌ها پاسخ داده مي‌شود. در فرضيه پژوهش استدلال مي‌شود كه پايداري تنش به‌علت پايداري متغيرهاي تنش‌سازِ پايدار است. يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهند كه هرچند متغيرهاي دگرگون‌كننده همچون چرخش نخبگان در كوتاه‌مدت تأثير مثبتي بر روابط متقابل امريكا و روسيه در اين دوره زماني داشتند، ولي مؤلفه‌هاي تداوم‌بخش بازگفته سبب غلبه بردار تنش مي‌شوند، و اين وضعيت در ميان‌مدت نيز ادامه خواهد داشت.