سازوبرگ ايدئولوژي در سياست گذاري آموزش و پرورش ايران

‌در بيرون از جعبه سياه نظام سياسي، ميداني از نيروهاي متعارض وجود دارد كه نبرد ميان كنشگران و ذي‌نفعان به‌علت ايدئولوژي‌هاي مختلفي كه دارند بر فرايند سياستگذاري عمومي، و تدوين سياست‌ها تأثير دارد. بيرون از نظام سياسي مراكز قدرت و نهادها وجود دارند كه هريك مدعي تعيين دستور كار براي سياست‌هاي آموزشي‌اند. اين كنشگران محيط بيروني چنان توانمندند كه بيشتر به شكل ايدئولوژيك سياست‌هاي آموزشي را تعيين مي‌كنند و ورودي‌هاي نظام آموزشي را شكل مي‌دهند. دو پرسش پژوهشي عبارت‌اند از: 1. چه كنشگراني در بيرون از نظام سياسي در چرخه سياستگذاري آموزش‌وپرورش در ايران نقش دارند؟ 2. هريك از اين كنشگران با چه ايدئولوژي‌اي و چه نوع مطالباتي را دنبال مي‌كنند؟ در فرضيه بيان مي‌شود كه ميدان سياستگذاري در ايران از سازوكارهاي حزبي، صنفي و انديشكده‌اي براي اثرگذاري بازيگران و شكل‌دهي به حوزه عمومي اثربخش بهره‌مند نيست، در نتيجه تنها مطالبات ذي‌نفعان و بازيگران همراستا با ايدئولوژي نظام سياسي در دستور كار سياسي قرار مي‌گيرد. براي پاسخ به اين پرسش از چارچوب نظري تركيبي از نظريه حوزه عمومي، سازوبرگ ايدئولوژيك دولت و ميدان منازعه برگرفته از انديشه‌هاي هابرماس، آلتوسر و بورديو استفاده شده است. با بهره‌گيري از روش انتقادي، ورودي‌هاي نظام سياستگذاري آموزش‌وپرورش كه نوعي مطالبات كنشگران و ذي‌نفعان در ميدان قدرت و حوزه عمومي است، تحليل خواهد شد. يافته‌هاي پژوهش نشان‌دهنده وجود كاستي اساسي در ميدان ذي‌نفعان آموزش‌وپرورش است كه فرايند سياستگذاري را يكسويه ساخته است. در نهايت، راهكارهاي سياستي همچون تقويت حوزه عمومي و استفاده بهينه از ظرفيت انجمن‌هاي علمي، تشكل‌ها و اصناف ذي‌نفعان ارائه مي‌شود.