پايش عناصر چهارچوب سواد اطلاعاتي براي آموزش عالي (اي‌سي‌آرال) در اسناد بالادستي آموزش عالي ‌كشور

هدف: هدف اين پژوهش پايش مؤلفه‌هاي سواد اطلاعاتي در اسناد بالادستي آموزش عالي در دانشگاه‌هاي ‌كشور و تحليل نتايج حاصل با عناصر چهارچوب سواد اطلاعاتي براي آموزش عالي (اي‌سي‌آر ال) است.روش: پژوهش بر پايۀ تحليل‌هاي نظري نگارش يافته و ازنظر رويكرد در زمرۀ مطالعات كيفي قرار دارد. جامعۀ پژوهش 4 فقره سند بالادستي آموزش عالي ‌كشور و همچنين چهارچوب سواد اطلاعاتي براي آموزش عالي (اي‌سي‌آرال، 2016) بود كه با ابزار سياهۀ ‌وارسي بر پايۀ فن گال با روش تحليل محتواي كيفيِ هدايت‌ شده و مقوله ‌اي با استفاده از نرم ‌افزار اِن‌وايوو، انجام‌ شده‌است.يافته‌ها: درمجموع 99 مضمونِ مرتبط با مؤلفه‌هاي سواد اطلاعاتي در اسناد بالادستي آموزش عالي ‌كشور شناسايي شد و بر اساس عناصر چهارچوب سواد اطلاعاتي براي آموزش عالي در 4 مقولۀ اصلي: پياده‌سازي دانش، جلوه و بازتاب، خودارزيابي و ارزيابي‌هاي ممكن، در مقوله‌هاي فرعي: كنش‌هاي دانشي و كنش‌هاي نگرشي دسته‌بندي شدند. مضامين مرتبط با مقولۀ «جلوه و بازتاب» با 35/35% بيشترين و مضامين مقولۀ «خودارزيابي» با 13/13% فراواني كمترين توجه را در اسناد داشتند. سند نقشۀ جامع علمي كشور با 51 مضمون از بيشترين مضامينِ مرتبط با عناصر چهارچوب سواد اطلاعاتي برخوردار بود. علي‌ رغم اهميت آموزش مهارت‌هاي سواد اطلاعاتي به جامعۀ دانشگاهي در سطح جهاني، به نقش سازندۀ اين مهارت‌ ها در جهت توانمندسازي مخاطبان؛ آن ‌گونه كه شايسته است در اسناد بالادستي آموزش عالي كشور توجه نشده است.نتيجه‌گيري: بازنمون نتايج حاصل از اين پايش مي‌تواند بستري براي توجه جدي‌تر و گنجانده شدن صريح‌ تر عناصر چهارچوب سواد اطلاعاتي در اسناد بالادستي آموزش عالي كشور باشد. ره‌آورد توجه به اين مهم، تدوين و اجراي برنامه ‌هاي مستمر آموزش مهارت‌هاي سواد اطلاعاتي در دانشگاه‌ها و توانمندسازي مخاطبان بر اساس دستورالعمل‌ها و چهارچوب‌هايِ نوين بين‌المللي خواهد بود.