چينه‌نگاري سنگي، زيستي و دياژنز سازند روته، در جنوب آمل

مقدمه: در پرمين اوليه، عمدتاً رسوبات سيليسي مخلوط، بقاياي كربناته سازند درود عمدتاً در محيط قاره اي و مياني با افزايش عمق به تدريج در پرمين پسين، پرمين مياني و پرمين اوليه سازند روته با رخساره هاي كربناته و سپس در پرمين پسين نهشته شد. . سازند روته براي اولين بار توسط آسرتو (Assereto, 1963) در دره روستاي روته در شمال شرق تهران شناسايي و معرفي شد. در اين مطالعه سازند روته بر اساس مشخصات سنگ‌شناسي دقيق (ماكروسكوپي و ميكروسكوپي) و شناسايي روزن‌داران كف در برش چينه‌شناسي در 30 كيلومتري جنوب آمل در البرز مركزي، از نظر سنگ‌ها، چينه‌شناسي و زيست چينه‌شناسي بررسي شده است.مواد و روش ها: پس از تهيه مقاطع نازك ميكروسكوپي از تمامي نمونه ها، مقاطع با محلول آليزارين قرمز رنگ طبق روش ديكسون (Dickson, 1965) رنگ آميزي شدند تا كلسيت از دولوميت تشخيص داده شود و سپس براي شناسايي ميكروفسيل ها زير ميكروسكوپ مورد مطالعه قرار گرفتند. پس از شناسايي ريزفسيل ها، پهنه بندي زيستي رسوبات سازند روته بر اساس بيوزون لون و اوكاي (1996) متعلق به غرب پالئوتتيس آغاز شد.نتايج و بحث: در بررسي‌هاي زيست چينه‌شناسي سازند روته در بخش چينه‌شناسي آمل جنوبي، در حالي كه 31 جنس و 57 گونه روزن‌فران اعماق دريا شناسايي شدند، سه بيوزون محلي به شرح زير شناسايي و معرفي شدند. روزن داران كوچك و فوسولينيدها همراه با جلبك هاي سبز و قرمز مهم ترين ريزفسيل هاي تشكيل روته را تشكيل مي دهند. منطقه مجموعه Neoendothyra bronnimanni-Neoendothyra reicheliاين بيوزون كه از نوع تجمعي است، بر اساس جامعه همزيستي موجود در آن تعريف شده است و پس از مرز فرسايش بين سازندهاي دورود و روته، 72 متر از قاعده سازند روته را اشغال مي كند. قدمت اين بيوزون بر اساس گونه‌هاي شناسايي‌شده آن مانند گونه‌هاي مختلف Neoendothyra و مقايسه اين بيوزون تجمعي با لايه‌هاي خاچيك جلفا و ساير مناطق منطقه تتيس مانند افغانستان نشان‌دهنده سن مرغابي متأخر براي اين زون است.Chusenella sinensis - Codonofusiella Erki - منطقه مجموعه Pachyphloiaاين بيوزون تجمعي شامل 282 متر ضخامت سازند روته بعد از بيوزون 1 مي شود. سن اين سازند بر اساس حضور روزن داراني مانند Chusenella sinensis و مقايسه اين بيوزون تجمعي با روزن داران مياني سازند خوف است.Paraglobivalvulina mira - منطقه مجموعه Dagmarita chanakchiensisاين بيوزون كه بر اساس مجموعه همزيستي زير تعريف شده است، در 288 متري بالاي سازند روته در برش مورد مطالعه ساكن است. بر اساس كمپلكس همزيست، سن اين زيست زون به عنوان جولفيان اوليه شناسايي شده است.نتيجه گيري: ضخامت رسوبات سازند روته در اين بخش 642 متر است و از نظر سنگ شناسي عمدتاً از سنگ آهك تيره ضخيم تا متوسط و نازك به همراه آهك هاي دولوميتي، دولوميت آهكي، آهك ماسه اي، آهك چرتي، شيل و ماسه سنگ تشكيل شده است.مرز زيرين سازند روته با سازند دورود ناهماهنگي است. مرز بالايي آن نيز با سازند نسن است كه همراه با افق لاتريتي ناپيوسته و فرسايش يافته است.بر اساس زون هاي بيولوژيكي فوق و مجموعه فسيل هاي شناسايي شده در آنها، سن سازند مرگابين پسين - روته جلفي اوليه تعيين شد.