مطالعات زمين‌شناسي، دورسنجي و ژئوشيمي ذخيره پتاس گنبد نمكي سياهو، شمال بندرعباس

مقدمه: گنبد نمكي سياهو در شمال بندر عباس و در استان هرمزگان قرار دارد و از نظر ساختاري در زون زمين شناسي زاگرس واقع شده است. بيش از 200 ساختار گنبد نمكي در كوه هاي جنوب زاگرس وجود دارد كه بعضي از آنها مانند انگوره در حال حاضر فعال بوده و همچنان خروج نمك در آنها وجود دارد و در بعضي مانند پهل، كوه نمك و سياهو خروج نمك به اتمام رسيده و يا در مراحل انتهايي است. هدف از انجام اين پژوهش، مطالعات زمين شناسي، دورسنجي و ژئوشيميايي بر روي كاني سازي پتاس همراه با گنبدهاي نمكي است كه مي تواند پتانسيل بالقوه اي براي اين نوع ذخاير در جنوب ايران باشد. مواد و روش ها: جهت دستيابي به مناطق تجمع ماده معدني پتاس در محدوده گنبد نمكي سياهو ابتدا از تصاوير ماهواره اي سنجنده استر جهت تعيين مناطق اميدبخش معدني استفاده شد سپس جهت مطالعات ژئوشيميايي و براساس مطالعات دورسنجي نمونه برداري جهت آناليزهاي شيميايي XRF, XRD صورت گرفت. نتايج و بحث: جهت شناسايي واحدهاي سنگي و مناطق حاوي نمك و اكسيد آهن از تصاوير ماهواره اي استر و روش هاي تركيب باندي كاذب (RGB)، نقشه برداري زاويه طيفي (SAM) و تحليل مولفه هاي اصلي (PCA) استفاده گرديد. نتايج اين مطالعات نشان مي دهد، هر سه روش در بارزسازي نواحي اكسيدآهن و مناطق حاوي نمك به خوبي عمل كرده است و مطابقت خوبي با نقشه زمين شناسي نشان مي دهند. در اين ميان روش نقشه برداري زاويه طيفي دقت بهتر و بالاتري داشته است. نتايج حاصل از مطالعات دورسنجي نشان مي دهد، نواحي غرب و شرق گنبد نمكي سياهو، حاوي پتانسيل بالاتري از كاني سازي پتاس است. همچنين جهت تعيين نوع كاني پتاس 17 نمونه به روش XRD  مورد آناليز شيميايي قرار گرفت، اين نتايج نشان مي دهد كاني سازي پتاس از نوع سيلوايت بوده است. نتيجه گيري: با توجه به مطالعات زمين شناسي، دورسنجي و ژئوشيمي (مطابق با نتايج آناليزها) و با توجه به نقشه زمين شناسي عيار پتاس در بسياري از بخش هاي گنبد نمكي سياهو از قبيل بخش هاي شمالي، جنوبي و جنوب شرقي با مقدار كمتر از يك درصد فاقد ارزش اكتشافي است. براساس مطالعات انجام شده، محدوده هاي پيشنهادي جهت اكتشاف محدود به غرب (تارگت 1) و شرق (تارگت 2) گنبد نمكي سياهو خواهد شد. بالاترين عيار پتاس مربوط به نمونه هاي بخش غربي گنبد نمكي است، از طرفي پتاس ثانويه نيز در اين بخش مشاهده مي شود؛ لذا در اين تحقيق به پتانسيل بخش غربي بيشتر توجه شده است. براساس نتايج آناليز ژئوشيميايي، يال غربي گنبد پتانسيل بالايي از پتاس را نسبت به ساير نواحي گنبد، نشان مي دهد. بيشترين عيار پتاس در اين بخش 6/16 درصد است كه به صورت كاني سيلويت نمود پيدا كرده است. رخنمون كوچك پتاس در اين يال و گسترش كم آن در اين بخش، با  عيار ميانگين 2/4 درصد اين يال را در اولويت دوم قرار مي دهد، بيشترين عيار پتاس در اين بخش 10 درصد مي باشد.