بهره برداري از جانوران در دوره ي مس و سنگ قديم (دالما) در زاگرس شمالي، مطالعه ي جانورباستان شناختي بازمانده هاي استخواني تپه سيلوه پيرانشهر، شمال غرب ايران

مجموعه هاي بقاياي جانوري دوره ي مس و سنگ قديم يا همان دوره ي دالما در شمال غرب ايران اندك است و مطالعه ي جانورباستان شناختي در مورد بخش ناچيزي از آنان صورت پذيرفته است. بدين صورت دانش ما از سازوكارهاي معيشتي و الگوهاي احتمالي آن در جوامع مس و  سنگ نيازمند بهبود است. اين مطالعه كه بر بقاياي مهره داران مس و سنگ قديم در تپه ي سيلوه دشت پيرانشهر صورت پذيرفته است، حاكي از وجود سازوكارهاي چندگانه ي بهره برداري از جانوران در قالب فعاليت هاي معيشتي است. نتايج اين پژوهش نشان از آن دارد كه در هزاره ي پنجم پيش از ميلاد در اين محوطه، اقتصاد معيشتي مبتني بر بهره برداري از گونه هاي اهلي همانند بز (Capra hircus)، گوسفند (Ovis aries) و گاو (Bos taurus) بوده است. بيشترين ميزان بقاياي جانوري يافت شده از لايه هاي مس و سنگ قديم اين محوطه متعلق به گوسفند اهلي (Ovis aries) است. شواهدي از حضور حيوانات وحشي همچون گوزن زرد ايراني (Dama mesopotemica)، آهوي گواتردار (آهوي ايراني) (Gazella subgutturosa)، لاك پشت (Testudines) و اسب سانان (Equidae) نيز به‌دست آمده است. بقاياي استخواني جانوران وحشي از فراواني اندكي نسبت به بقاياي جانوران اهلي برخوردار است كه مي تواند مؤيد ارجحيت كمتر شكار نسبت به دامپروري باشد. از سوي ديگر بر مبناي تخمين زمان مرگ، ذبح گاو در سنين بزرگسالي و ذبح گوسفندان در پيش از بلوغ و نيز بزرگسالي انجام مي شده است. اين سازوكارهاي چندگانه ي بهره برداري مي توانند نمايانگر شيوه هاي مختلف سودجستن از گونه هاي جانوري (استفاده از نيروي كار، بافت ماهيچه اي و نيز فرآورده اي ثانويه)، افزايش مهارت‌هاي انسان در سازگاري با پيرامون و كنترل جانوران، ديرين اقليم و نيز چگونگي تعادل جمعيت انساني در زيست بوم زاگرس شمالي در هزاره ي پنجم پيش از ميلاد باشند.