واكاوي مضامين اخلاقي مرتبط با زنان در اندرزنامه آذرباد مهر اسپندان در حوزه مفاهيم تعليمي

ادبيات اندرزي در بين متون پهلوي به دليل طرح  مفاهيم اخلاقي از جايگاه ويژه اي برخوردار است. در اين راستا متن اندرزي منسوب به آذرباد مهراسپندان از موبدان موبد عصر شاپور دوم ساساني حاوي نكات تعليمي قابل تأملي است كه با هدف تربيت نسل نگاشته شده است. جستار حاضر به روش توصيفي تحليلي و با تكيه بر ترجمه هاي موجود  از منابع كهن فارسي ميانه زرتشتي بر آن است تا رهيافت هاي تعليمي اين متن را در خصوص زنان مورد واكاوي قرار دهد و در پي پاسخ گويي به اين پرسش است كه؛ تعاليم اندرزي متن آذرباد مهراسپندان در خصوص زنان چه بوده و چه عواملي بر محتواي آن تاثيرگذار بوده است؟ بررسي ها بيانگر اين است كه در اندرزنامه مزبور تعليم زنان در چارچوب معطوف به زندگي خانوادگي و اجنماعي مورد توجه ويژه قرار گرفته است. يافته هاي پژوهش حاكي از آن است كه رهيافت هاي تعليمي زنان در اندرزنامه مزبور عبارتند از: 1. اهتمام به ازدواج و فرزندآوري؛ 2. تعليم و فرهنگ پذيري؛ 3. توجه به ويژگي رفتاري شرم و حيا؛ 4. عدم اعتماد به زنان. بدين معنا كه هر چند آذرباد معتقد به فراهم نمودن بستر آموزش و تعليم براي زنان در كنار فرزندان است؛ اما زنان را تابع مردان دانسته كه مي بايست تحت تكفل همسر بوده و در روابط با آنان جانب احتياط رعايت شود. اين نگرش متأثر از سنت تعليمي پيش از عصر ساساني بوده كه سينه به سينه منتقل شده و در ادبيات تعليمي شفاهي، زنان را در رتبه اي پايين تر از مردان قرار داده و در اين متن نيز بر آن صحه گذاشته شده است.