تكامل فيزيكوشيميايي سيال گرمابي در سامانه مس پورفيري كوه اسفند، جنوب جيرفت، استان كرمان

كانسار مس كوه اسفند در جنوبي ‏ترين بخش از كمربند ماگمايي اروميه - دختر واقع‌شده است. توده ‏هاي نفوذي با طيف ديوريت تا كوارتزديوريت و گرانوديوريت اليگوسن - ميوسن در مجموعه آتشفشاني ائوسن جاي گرفته ‏اند. بر اساس طبقه ‏بندي رگه - رگچه ‏ها، مرحله كاني ‏سازي اصلي شامل كوارتز پيريت كالكوپيريت مرتبط با دگرساني پتاسيك است. بر اساس بررسي‌هاي سنگ‌نگاري، ميان‌بارهاي سيال در كاني كوارتز در سه گروه اصلي و هفت گروه فرعي طبقه ‏بندي مي‏شوند: 1- ميان‌بارهاي سيال غني از گاز شامل: ميان‌بارهاي سيال تك فازي گازي (V)، ميان‌بارهاي سيال دوفازي غني از گاز ساده (VL) و ميان‌بارهاي سيال غني از گاز همراه با فاز كدر (VLS) ، 2- ميان‌بارهاي سيال غني از مايع شامل: ميان‌بارهاي سيال دوفازي غني از مايع ساده (LV) و ميان‌بارهاي سيال غني از مايع همراه با فاز كدر (LVS) و 3- ميان‌بارهاي سيال شور شامل: ميان‌بارهاي سيال سه فازي شور ساده (LVH) و ميان‌بارهاي سيال شور چند فازي (LVHS) حاوي فاز جامد هاليت هماتيت انيدريت سيلويت كالكوپيريت). ميان‌بارهاي سيال شور چند فازي با دما و شوري بالا (358 تا 598 درجه سانتي‏ گراد و 42 تا 70 درصد شوري معادل نمك طعام) با منشأ ماگمايي نخستين سيالات تشكيل‏ دهنده كانسار و ميا‌ن‌بارهاي سيال دوفازي غني از مايع با دما و شوري پايين (290 تا490 درجه سانتي‏گراد و 11 تا 20 درصد شوري معادل نمك طعام) با منشأ ماگمايي- جوي مرتبط با آخرين گردش سيال گرمابي و اختلاط با سيال با شوري پايين‏ تر ‏هستند. كاهش دما ناشي از وقوع فرايند جوشـش ثانويه و اخـتلاط سـيالات ماگمايي و جوي به ناپايداري كمپلكس كلريدي حامل فلز مس و كاني‏ سازي در شرايط مساعد منجر‌شده است.