مدل‌سازي موانع تحقق توسعه شهري دانش‌بنيان مطالعه موردي: شهر اهواز

توسعه شهري مبتني بر دانش را مي‌توان شكل، رويكرد يا پارادايم جديدي از توسعه شهري پايدار در عصر دانش در نظر گرفت. هدف پژوهش حاضر شناسايي و تحليل موانع تحقق توسعه شهري دانش‌بنيان در شهر اهواز است و با استفاده از روش توصيفي- تحليلي صورت گرفته است. گردآوري داده‌ها و اطلاعات پژوهش در خصوص عوامل و موانع تحقق توسعه شهري دانش‌بنيان در شهر اهواز با استفاده از نظرسنجي از 20 نفر از كارشناسان و متخصصان شامل اساتيد دانشگاه‌ها و مركزهاي پژوهشي و بر اساس روش دلفي صورت گرفته است. در اين زمينه چهار بعد اقتصادي، نهادي-برنامه‌ريزي، اجتماعي- فرهنگي و زيرساختي-تكنولوژي به‌عنوان موانع اصلي اثرگذار بر عدم دستيابي به توسعه شهري دانش‌بنيان در شهر اهواز با بهره‌گيري از مدل‌سازي تفسيري-ساختاري ISM مورد تحليل قرارگرفته است. نتايج پژوهش نشان داد كه اقتصاد سياسي متمركز و سنتي و برخورداري از رويكردهاي غير منعطف و يكجانبه‌گرايانه در فرايند سياست‌گذاري به‌عنوان تأثيرگذارترين عامل و موانع ديگر اجتماعي و فرهنگي (از جمله عدم تمايل شهروندان براي سهيم نمودن دانش و عدم تلقي دانش به‌عنوان يك ارزش و ...)، موانع اقتصادي (همانند كمبود منابع اقتصادي و سرمايه‌گذاري محدود در زيرساخت ارتباطات و اطلاعات، عدم‌حمايت مالي از ايجاد زمينه‌هاي كارآفريني و حمايت از نوآوري، و وجود شكاف طبقاتي از لحاظ سطح درآمد و ...) و موانع زيرساختي (عدم دسترسي مناسب به پهناي باند و خدمات ICT، وجود شكاف ديجيتالي و دسترسي نابرابر به زيرساخت‌هاي فناوري اطلاعات و ارتباطات، سهم پايين فعاليت‌هاي مدرن و دانش پايه در سطح شهر و...) در زمره اثرپذيرترين عوامل محسوب مي‌گردند. بنابراين مانع برنامه‌ريزي- نهادي جزء مهم‌ترين موانع دستيابي به توسعه شهري دانش‌بنيان در شهر اهواز است و در زيرمجموعه اين مانع، متغيرهاي كليدي هستند كه از قدرت نفوذ بالايي برخوردارند. در نهايت پيشنهادها ارائه‌شده است