بررسي تأثير Bacillus subtilis و كيتوزان در مهار زيستي نماتد مولد گره ريشه Meloidogyne incognita روي گوجه‌فرنگي

نماتد مولد گره ريشه (Meloidogyne incognita) از مهم‌ترين عوامل بيماري‌زاي گياهي گوجه‌فرنگي (Solanum lycopersicum)، بوده كه در سراسر جهان و ازجمله ايران، خسارت اقتصادي ايجاد مي‌كند. به‌منظور ارزيابي مهار زيستي اين نماتد با استفاده از باكتري Bacillus subtilis و كيتوزان، پس از تكثير نماتد روي رقم حساس گوجه‌فرنگي ((Early Orbana Y و تهيه جمعيت خالص و انبوه اين نماتد، گياهان، با محلول سه در هزار پروبيو 96 (حاوي باكتري B. subtilis) و كيتوپلاس (حاوي كيتوزان) آبياري شدند. پس از گذشت 45 روز از اعمال تيمارها، نهال‌ها از گلخانه به آزمايشگاه منتقل و شاخص‌هاي رشدي گياه مانند وزن تر و خشك شاخساره، طول شاخساره، وزن تر و خشك ريشه و طول ريشه و هم‌چنين شاخص‌هاي بيماري‌زايي و رشد و نموي نماتد ميانگين تعداد گال، تعداد توده تخم نماتد در ريشه، تعداد تخم نماتد در ريشه، تعداد لاروهاي سن دوم در خاك و شاخص گال اندازه‌گيري شدند. نتايج نشان داد كه استفاده از باكتري B. subtilis و كيتوزان، به‌تنهايي و يا در تركيب با يكديگر، سبب افزايش شاخص‌هاي رشدي گياه و كاهش شاخص‌هاي بيماري‌زايي نماتد گرديد. بنابراين بر اساس نتايج به‌دست‌آمده در اين پژوهش مي‌توان اين‌گونه استنباط نمود كه، استفاده از اين تركيبات به‌عنوان يكي از راهكارهاي كارآمد در برنامه مديريت تلفيقي نماتد گرهي ريشه در گوجه‌فرنگي، پيشنهاد مي‌شود.