تحليل مفهوم‌شناسانۀ عبارت «بإسناد منقطع» پيرامون روايات محمدبن‌عيسي‌بن‌عبيد

محمدبن‌حسن‌بن‌وليد يكي از علماي تأثيرگذار در تاريخ اعتبارسنجي احاديث شيعه است. رويكرد استثناگرانهٔ او در بررسي احاديث شيعه، دانشيان را به گفت‌وگو در خصوص آن واداشته است. اين رويكرد در مدخل‌هاي محمدبن‌سنان، محمدبن‌علي ابوسمينه، محمدبن‌اورمه و محمدبن‌احمدبن‌يحيي در كتب رجالي بازتاب يافته است. بيشترين سهم اين گفت‌و‌گو ناظر به گفته‌هاي وي دربارۀ شخصيت محمدبن‌احمدبن‌يحيي است و مهم‌ترين بخش سخنش در مدخل محمدبن‌احمدبن‌يحيي، تعبير «بإسناد منقطع» يا «بإسناد منقطع يتفرّد به» به گاه استثناي احاديث محمدبن‌عيسي‌بن‌عبيد است. در تحليل مفهوم‌شناسانهٔ عبارت مذكور، از رهگذر بازخواني تاريخي ديدگاه‌هاي گوناگون، دو نتيجهٔ مهم حاصل شده است: يكي اينكه «بإسناد منقطع» به‌معناي منقطع‌النظير و حديث منفرد ‌است؛ ديگر آنكه ابن‌وليد مسئوليت تحديث احاديث منفرد محمدبن‌عيسي‌بن‌عبيد از يونس‌بن‌عبدالرحمن را به دو دليل نپذيرفته است: بغدادي‌بودن هر دو و پشتيباني‌نشدن به‌واسطهٔ داده‌هاي مشهور موجود در حوزۀ حديثي كوفه به‌عنوان مركز اصلي دادوستد فرهنگي شيعه.