اعتباريابي و رواسازي شاخص واكنش پذيري عاطفي (ارزيابي تحريك پذيري توسط درمانگر‌)

مقدمه: در دوران كودكي يكي از عناصر مهم زمينه‌ساز مشكلات رفتاري و هيجاني خلق‌وخو است. هدف از پژوهش حاضر اعتباريابي و رواسازي شاخص واكنش‌پذيري عاطفي: ارزيابي تحريك‌پذيري توسط درمانگر‌ در شهر مشهد بود.روش: روش پژوهش از نوع پيمايشي بود. جامعه‌ آماري پژوهش شامل 300 نفر از والدين و دانش‌آموزان پسر 8 تا 15 ساله شهر مشهد، مبتلا به اختلال بي‌نظمي خلق اخلال‌گر مراجعه‌كننده به كلينيك‌هاي روا‌ن‌شناسي و مشاوره‌ فعال در زمينه كودك و نوجوان در شهر مشهد بود كه بر اساس مصاحبه‌‌ باليني و مصاحبه‌‌ تشخيصي نيمه ساختاريافته K-SADS-PL (2016) توسط روان‌شناس باليني تشخيص اختلال بي‌نظمي خلق اخلال‌گر را دريافت نموده كه به روش نمونه‌گيري در دسترس انتخاب شدند و به پرسشنامه واكنش‌پذيري عاطفي باليني (ارزيابي تحريك‌پذيري) پاسخ دادند.نتايج: جهت بررسي پايايي با استفاده از نرم‌افزار SPSS به روش آميخته (كيفي ـ كمي) از روش همساني دروني به‌ شيوه‌ آلفاي كرونباخ و بازآزمايي وجهت بررسي روايي سازه از نرم‌افزار Lisrel از تحليل عاملي اكتشافي و تأييدي و جهت بررسي روايي همگرا از روش شاخص روايي همگرا (AVE)‌ استفاده شد. مقادير آلفاي كرونباخ براي كل ارزيابي باليني واكنش‌پذيري عاطفي برابر با 0.77 و براي خرده‌مقياس‌هاي طغيان خلق، خلق‌وخوي تحريك‌پذير و آسيب‌پذيري به ترتيب 0.85، 0.63، 0.72 و نتايج بازآزمايي برابر با 0.73 به دست آمد. نتايج اجراي تحليل عاملي تأييدي نيز نشان داد كه ساختار 3 عاملي مقياس ارزيابي باليني خلق و تحريك‌پذيري از برازش مناسبي برخوردار است. (NFI=0.92, NNFI=0.90, CFI=0.91, IFI=0.93, GFI=0.96, AGFI=0.93, RMSEA=0.059, df=127, X2=362.08, X2/df=2.85).بحث و نتيجه ‏گيري: يافته‌هاي اين پژوهش نشان داد كه پرسشنامه‌ ارزيابي باليني واكنش‌پذيري عاطفي ابزاري مناسب جهت ارزيابي اختلال بي‌نظمي خلقي اخلال‌گرانه كودكان خواهد بود و ابزاري معتبر و روا در ايران است.