آسيب‌شناسي فرصت مطالعاتي ارتباط با جامعه در رشته‌هاي علوم‌انساني؛ مطالعه موردي ارتباط اساتيد علوم‌انساني با انديشكده‌‌ها

هدف: طرح فرصت مطالعاتي ارتباط با جامعه و صنعت به‌عنوان يك الزام قانوني براي اساتيد دانشگاه در نظر گرفته شده است. با توجه به نوپديد و الزامي بودن اين دوره، بي‌توجهي به آسيب‌هاي احتمالي آن ممكن است مانع از تحقق اهداف طرح شود. اين آسيب‌ها در رشته‌هاي علوم انساني بسيار قابل تأمل و جدي است. به علاوه هم اكنون در كشور انديشكده‌هاي گوناگوني با هدف حل مشكلات اجتماعي، مي‌كوشند از دستاوردهاي علمي در كنار تجارب ديگر كشورها براي ارائه راه‌حل استفاده كنند. با اين وجود ارتباط عميق و ساختارمندي ميان اعضاي هيئت علمي دانشگاه و انديشكده‌ها شكل نگرفته است. هدف مقاله حاضر آسيب‌شناسي اين فرصت در خصوص رشته‌هاي علوم انساني به صورت عام و شناسايي آسيب‌هاي ارتباط ميان اساتيد رشته‌هاي علوم انساني با انديشكده‌‌هاست. مواد و روش‌ها: ماهيت اين پژوهش با توجه به هدف آن، كيفي اكتشافي و از نوع تفسيري است. مقاله حاضر با استفاده از طرح تحقيق آميخته اكتشافي و راهبرد روايت‌پژوهي كوشيده دلايل عدم ارتباط ميان اين دو گروه در قالب فرصت مطالعاتي ارتباط با جامعه را از زاويه نگاه هركدام از دو طرف بررسي و در نهايت راه‌حلي براي رفع موانع ارائه نمايد. براي اين منظور پنجاه مصاحبه غيرساختار يافته با اعضاي هيئت علمي مشمول اين فرصت و صاحب‌نظران و مديران انديشكده‌هاي مختلف صورت گرفته و مهم‌ترين آسيب‌ها از زاويه نگاه هركدام از طرفين استخراج شده است.بحث و نتيجه‌گيري: ناشناخته بودن اين دوره، ابهامات آيين‌نامه داخلي دانشگاه‌ها، عدم استقبال واحدهاي عملياتي از متقاضيان و پيوند ميان تبديل وضعيت و ارتقاي اعضاي هيئت علمي با فرصت مطالعاتي از جمله آسيب‌هاي ذاتي اين دوره است. به علاوه نوپديد بودن مفهوم انديشكده، تفاوت‌ كاركردهاي آن با نهاد علم، ابهامات موجود در زمينه ثبات انديشكده‌ها و وابستگي‌هاي سياسي آن‌ها و نيز تفاوت گفتماني ميان اساتيد دانشگاه و محيط انديشكده‌ها از مهم‌ترين دلايل عدم اقبال اساتيد به ارتباط با انديشكده‌هاست. از سوي ديگر توجه كم به كاربردي‌سازي دانش توسط اساتيد، ماهيت نظر برخي رشته‌هاي علوم انساني، وجود سوابق منفي ذهني از برخي اساتيد و فقدان انديشكده‌هاي دانشگاهي از مهم‌ترين چالش‌هاي محيط انديشكده‌ها در ارتباط با اساتيد است. در مجموع مهم‌ترين دليل ارتباط اندك ميان اين دو بخش عدم شناخت كافي و سوء تفاهم دو سويه است كه براي حل آن، ايجاد زمينه ارتباط پرتكرار به علاوه تعريف زمينه همكاري و منافع مشترك ميان اين دو گروه پيشنهاد شده است.