چارچوبي براي كليدي‌ترين شايستگي‌هاي يادگيري آينده

هدف: آموزش و يادگيري شايستگي‌محور بر توانمندسازي دانش، ارزش‌، توانايي و نگرش‌هاي بايسته فراگيران براي پرداختن به مسائل و موضوع‌هاي پيچيده‌اي كه در زندگي شخصي و حرفه‌اي آينده خود با آن‌ها روبرو خواهند شد، پافشاري دارد. از اين رو، هدف اين پژوهش، پيشنهاد چارچوبي براي پرورش شايستگي‌ها و توانمندي‌هاي كليدي مورد نياز فراگيران در نظام‌هاي آموزشي بوده است. مواد و روش‌ها: اين پژوهش از ديدگاه هدف، پژوهشي كاربردي است؛ و از ديدگاه چگونگي گردآوري داده‌ها، در گروه «پژوهش كيفي» طبقه‌بندي مي‌شود؛ به اين صورت كه با انجام مصاحبه‌هاي نيمه‌ساختاريافته با 26 نفر از انديشه‌پردازان دانشگاهي، كه به روش نمونه‌گيري هدفمند به روش زنجيره‌اي انتخاب شده بودند و نيز با استفاده از روش تحليل محتواي كيفي، كليدي‌ترين شايستگي‌ها و توانمندي‌هاي شناختي، رفتاري و اجتماعي فراگيران شناسايي شد و چارچوب مفهومي شايستگي‌هاي يادگيري آينده‌انديشانه به تصوير كشيده شد. براي اعتباربخشي يافته‌هاي كيفي، از راهبردهاي: بازبيني مشاركت‌كنندگان و بازبيني همكاران استفاده شده است. بحث و نتيجه‌گيري: برپايه بازكاوي داده‌هاي مصاحبه‌هاي نيمه ساختاريافته، در مجموع شانزده زيرمقوله و دو مقوله اصلي بسان اصلي‌ترين شايستگي‌هاي شناختي، رفتاري و اجتماعي مورد نياز فراگيران شناسايي شد. به بياني ديگر، در مجموع شش زيرمقوله حل مسئله، انديشه‌ورزي نقادانه، آفرينشگري، خودشناسي، بازانديشي انتقادي، خوداصلاحي بسان شايستگي‌هاي شناختي و فراشناختي و ده زيرمقوله كار گروهي، همدلي، كنجكاوي، مهارت‌هاي ارتباطي و بين فرهنگي، خودباوري، نرمش‌پذيري، مسئوليت‌پذيري فردي و اجتماعي، تصميم‌گيري مشاركتي، انتقادپذيري، اخلاق‌مداري بسان شايستگي‌هاي رفتاري و اجتماعي مورد نياز فراگيران شناسايي شد. بر پايه يافته‌هاي پژوهش، نياز است نسل كنوني و آينده به شايستگي‌هاي كليدي دست يابند تا بتوانند در جهان آشوبناك، شتابان و ناپايدار كنوني، به زندگي خويش سامان دهند. از اين رو، سرمايه‌گذاري در سرمايه انساني (آموزش)، براي توسعه شايستگي‌هاي كليدي شناختي، رفتاري و اجتماعي، افزون بر شايستگي‌هاي پايه پيشنهاد مي‌شود.