جستاري در كتب كهن اسرارالتوحيد و سيرت ابن‌ خفيف با هدف بازيابي و رتبه‌بندي ويژگي‌هاي شخصيتي و روش‌هاي آموزشي معلمان سرآمد

هدف از اين پژوهش استحصال و رتبه‌بندي ويژگي‌هاي شخصيتي و روش‌هاي تربيتي ابوسعيد ابوالخير و ابن‌ خفيف شيرازي است. در بخش اول، با رويكرد كيفي و بهره‌گيري از روش تحليل محتواي عرفي، دو كتاب كهن اسرارالتوحيد و سيرت ابن‌خفيف بررسي ‌شد. در بخش دوم، با رويكرد كمّي و روش نمونه‌گيريِ دردسترس، 22 مدرس و عضو هيئت‌علمي رشتهٔ علوم‌ تربيتي در شهر قم گزينش شدند و اهميت و رتبهٔ هريك از مضامين به‌‌دست‌آمده را براي معلمان امروز مشخص كردند. اين رتبه‌بندي با بهره‌گيري از آزمون فريدمن به نتيجه رسيده است.از مطالعهٔ حاضر، هجده مضمون فرعي به‌دست آمد: عشق به تعلم و آموختن، توجه به خودسازي، زهد و بي‌اعتنايي به دنيا، رفق و مدارا، شوخ‌طبعي، تواضع و فروتني، هم‌سازي رفتار و گفتار، رفتار محبت‌آميز با شاگردان، تربيت بدون چشمداشت، توجه به نيازها و سرگرمي شاگردان، توجه به فُرص تربيت، آموزش به اشارت، بهره‌جويي از تشويق، بهره‌وري از حكايت و داستان، آموزش با تكيه بر تمثيل، استفاده از شعر، آموزش در عمل، موجز و خلاصه‌گويي. اين هجده مضمون در پاسخ به دو سؤال اول پژوهش و در قالب سه مضمون اصليِ منش فردي و تربيتي و تعليمي خلاصه و تجميع شد. در پاسخ به سؤال سوم، مشخص شد كه مهم‌ترين خصلت‌هاي فردي و تربيتي‌اي كه بهتر است معلمان امروز به آن‌ها توجه كنند بدين ترتيب‌ند: هم‌سازي رفتار و گفتار، رفتار محبت‌آميز با شاگردان، توجه به خودسازي و فروتني، و بهره‌جويي از تشويق و تمثيل.