بررسي تحليلي علم الهي به مخلوقات از ديدگاه سهروردي و آكويناس

نوشتار حاضر بر آن است تا ديدگاه سهروردي به عنوان نماينده سنت افلاطوني و آكويناس به عنوان نماينده سنت ارسطويي را در باب علم الهي به مخلوقات مورد بررسي و تحليل قرار داده و نقاط اشتراك و افتراق آن‌ها را بيان كند؛ يافته‌هاي پژوهش چنين است كه در مورد ارتباط صفات الهي با ذات، سهروردي و آكويناس معتقد به عينيت هستند. در مورد علم الهي به مخلوقات هر دو فيلسوف علم خداي متعال را اثبات مي‌كنند، اما سهروردي به علم الهي نسبت به ماسوي در پيش از خلقت اشاره اي‌ نمي‌كند و آكويناس نيز تفاوتي ميان قبل از خلقت و بعد از خلقت مخلوقات قائل نيست. سهروردي در مورد علم خداي متعال به شرور بحث قابل ذكري ندارد، بلكه بيشتر در مورد جايگاه شر در نظام هستي و ارتباط آن با خير بودن نظام بحث مي‌كند، ليكن آكويناس بيشتر در مورد چگونگي علم الهي به شرور بحث مي‌كند و معتقد است كه خداي متعال به شرور به تبع نظام هستي علم دارد. درباره علم الهي به متغيرات نيز هيچ‌كدام از دو فيلسوف قائل به تغيير در ذات الهي نمي‌شوند.